World Cup: विश्वचषकाच्या मोसमात क्रिकेटची सर्वाधिक चर्चा होत आहे. भारतात क्रिकेटची खूप क्रेझ आहे. क्रिकेटच्या नियमांपासून ते खेळाडूंच्या कामगिरीपर्यंत सर्वांनाच जाणून घ्यायचे असते. तुम्हालाही क्रिकेटबद्दल बरंच काही माहित असेल, पण तुम्हाला माहीत आहे का की क्रिकेट अम्पायर कसे व्हायचे. मॅचमध्ये अंपायरिंगसाठी किती फी दिली जाते. जर नसेल तर आज आम्ही तुम्हाला अम्पायर बनण्याची प्रक्रिया काय असते आणि अम्पायर झाल्यानंतर त्यांना पगार कसा मिळतो ते सांगणार आहोत. चला तर मग जाणून घेऊया या करिअरशी संबंधित प्रत्येक गोष्ट...

कोण बनू शकतो पंच?

बरं, अम्पायर होण्यासाठी क्रिकेटची पार्श्वभूमी असणं आवश्यक नाही. याआधी कुणी क्रिकेट खेळले असेल, तर त्याला त्यातून काही आधार मिळू शकतो. पण, अम्पायर होण्यासाठी एखाद्याला एका विशिष्ट प्रक्रियेतून जावे लागते आणि आंतरराष्ट्रीय सामन्यात अंपायरिंग करण्यासाठी काही चाचण्या देखील उत्तीर्ण कराव्या लागतात. सर्वप्रथम, पायर बनण्यासाठी, तुमची दृष्टी, फिटनेस, क्रिकेटचे (Cricket) नियम इत्यादीकडे सर्वाधिक लक्ष दिले जाते. मग तुम्हाला राज्य अम्पायर व्हावे लागेल आणि त्यानंतर बीसीसीआयमध्ये (BCCI) अम्पायरसाठी नोंदणी करावी लागेल. बीसीसीआयमध्ये अम्पायरचे अनेक ग्रेड आहेत, ज्यामध्ये ए ते डी ग्रेडचा समावेश आहे. बीसीसीआयमध्ये ए ग्रेडमध्ये सुमारे 20 पंच आहेत.

पंच कसे बनवले जातात?

अम्पायर होण्यासाठी, पहिली पायरी म्हणजे त्यासाठी तुम्हाला राज्य संघटनेत नोंदणी करावी लागेल. यासाठी तुम्हाला पहिल्या स्थानिक सामन्यांमध्ये अंपायरिंग करावे लागेल. यानंतर राज्य संघटना उमेदवाराचे नाव पुढे करते आणि त्यानंतर बीसीसीआय पंच बनवले जाते. प्रथम तुम्हाला तुमच्या अनुभवाच्या आणि प्रतिभेच्या जोरावर राज्य संघटनेत विशेष स्थान निर्माण करायचे असते. त्यानंतर तुमचे नाव पुढे केले जाते. हे नाव बीसीसीआय अंपायरिंगसाठी नाही तर बीसीसीआयने घेतलेल्या परीक्षेसाठी पाठवले आहे, जी लेव्हल वन परीक्षा आहे.

तसेच, बीसीसीआय दरवर्षी ही परीक्षा घेते. यासाठी बीसीसीआयतर्फे कोचिंग क्लासेसचेही आयोजन केले जाते. पहिल्या तीन दिवशी कोचिंग असते. त्यानंतर चौथ्या दिवशी लेखी परीक्षा होते. यामध्ये गुणवत्तेच्या आधारे स्पर्धकांची निवड केली जाते. निवडलेल्या उमेदवाराला इंडक्शन कोर्स दिला जातो. नंतर अंपायरिंगबद्दल शिकवले जाते. यानंतर प्रात्यक्षिक आणि तोंडी परीक्षाही होते. त्यानंतर तो लेवल-2 साठी पात्र ठरतो. या टप्प्यानंतर वैद्यकीय चाचणी होते आणि त्यानंतर बीसीसीआयचे पंच बनवले जातात. यासाठी प्रिपरेशन कंटेंट बाजारात उपलब्ध आहे, जिथून तुम्ही खरेदी करुन तयारी करु शकता.

पंचाची फी किती आहे?

पंचांचा पगार त्यांच्या लेवल आणि ज्येष्ठतेच्या आधारावर ठरवला जातो. यासोबतच त्यांच्या पॅनलच्या आधारे शुल्कही ठरवले जाते. काही महिन्यांपूर्वीच बीसीसीआयने पंचांच्या वेगवेगळ्या श्रेणींची माहिती दिली होती, ज्यामध्ये अ गटात 20, ब गटात 60, क गटात 46 आणि ड गटात 11 पंच आहेत. यामध्ये अ गटातील पंचांना दररोज सुमारे 40 हजार रुपये मानधन दिले जाते. त्याच वेळी, बी श्रेणीतील पंचांना 30 हजार रुपये शुल्क दिले जाते. शुल्काबाबत ही अधिकृत माहिती नाही, तर अनेक अहवालांमध्ये असा दावा केला जात आहे.