दक्षिण भारतातील सर्वात लोकप्रिय सणांपैकी एक म्हणजे पोंगल. तमिळ सौर दिनदर्शिकेनुसार, पोंगल हा सण ताई महिन्यात साजरा केला जातो. हा सण तीन दिवस साजरा केला जातो. त्यामुळे हा 14 जानेवारी ते 17 जानेवारी 2023 या कालावधीत साजरा केला जातो

पोंगल हा दक्षिण भारतात मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. ‘तमिळर् तिरुनाळ्’ म्हणजेच तमिळ भाषिकांचा शुभदिवस मानला जाणारा हा सण जगात जिथे म्हणून तमिळ भाषिक लोक आहेत.

तमिळ संस्कृतीमध्ये सूर्याला जगदुत्पत्तिकारक मानले गेले आहे. अशा ह्या सूर्याचे प्रतिवर्षी जेव्हा मकर राशीमध्ये संक्रमण होते, त्या दिवसापासून सलग तीन दिवस पोंगल हा सण येतो. मकर संक्रमणाची ही घटना सहसा प्रतिवर्षी 14 ते 16 जानेवारीच्या मध्ये पुनरावृत्त होते.

या दिवशी पोंगल सणाच्या (Festival) निमित्ताने सारे शेतकरी आणि कष्टकरी वर्गातील लोक सूर्याचे धन्यवाद मानतात. शेतकामामध्ये उपयोगी असलेल्या सर्व प्रकारच्या प्राण्यांच्या प्रति कृतज्ञता व्यक्त केली जाते.

नववर्षाचे स्वागत (New Year) म्हणून सूर्यपूजा केली जाते. या काळात शिवपूजा आणि रुद्राभिषेकही केला जातो. भोगी पोंगल या दिवशी इंद्रपूजा आणि आप्त लोकांसह गोड भोजन केले जाते. दुसऱ्या दिवशी घराच्या अंगणात तांदळाची खीर शिजविली जाते आणि तिचा नैवेद्य सूर्याला दाखविला जातो. तिसऱ्या दिवशी गोपूजन केले जाते.

• पूजेची मांडणी कशी केली जाते

मार्गशीर्ष महिन्यात अशुभ निवारक आणि रोगनिवारक अशी विधी विधाने केली जातात. स्त्रिया (Women) आपल्या अंगणात सडा-रांगोळी करून गायीच्या शेणाचे गोळे मांडतात आणि त्यावर झेंडूची फुले वाहून पूजा करतात.

पोंगल हा सण चार दिवस साजरा केला जातो. निसर्गाचे आभार मानण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो. कापणीचा सण पोंगल 14 किंवा 15 जानेवारी रोजी येतो आणि 'तमिळ महोत्सव' हा सर्वोत्कृष्ट तमिळ महोत्सव आहे.

पोंगल हा एक कापणीचा सण आहे. ज्या माध्यमातून आपल्याला अन्न देणारे जीवन चक्र साजरे करण्यासाठी निसर्गाचे आभार मानण्याची एक पारंपारिक संधी आहे.

• पोंगल उत्सवाची परंपरा

पोंगल येण्याआधी काही दिवस आधी, विशेषतः महिला घराला फुले आणि फांदीच्या देठांनी स्वच्छ करून ठेवते. मोठ्या मातीच्या भांड्यांत सुशोभित करण्यासाठी ते स्वस्तिक आणि कुंकू वापरतात. कुटुंबातील सर्वात लहान आणि सर्वात मोठ्या सदस्याने पाणी आणि तांदूळ भरायचे असते. परंपरेनुसार हे पाणी काही दूध सर्वात महत्त्वाचे आहे. ज्यामध्ये भात शिजवलेला असतो. जे सूर्याला अर्पण केले जाते.