Opinion Poll Day: 16 जानेवारी 1967 या दिवशी भारतातला एकमद्वितीय असा सार्वमत कौल घेण्यात आला. गोवा राज्यात 1967 मध्ये जनमत कौल पार पडले. भारतातील गोवा, दमण आणि दीव या प्रदेशासंबंधित एक महत्त्वपूर्ण राजकीय घटना होती. हे गोव्याचे भारतीय संघराज्यात विलिनीकरण करण्याबाबत लोकांचे मत जाणून घेण्यासाठी घेतलेले एक अनोखे मतदान होते.

इतिहास

• गोवा, दमण आणि दीव हे भारताच्या पश्चिम किनार्‍यावरील पोर्तुगीज प्रदेश होते.

• 1961 मध्ये, भारताने ऑपरेशन विजय आयोजित केले तसेच

• एकूण 388432 मतदारांपैकी 317633 म्हणजे 81 टक्के लोकांनी मतदान केले.

• गोवा हा स्वतंत्र केंद्रशासित प्रदेश राहील या वर जनमताचं शिक्कामोर्तब झालं

गोवा जनमत कौल:

गोवा जनमत कौल 16 जानेवारी 1967 रोजी आयोजित करण्यात आला होता, यामध्ये स्थानिक रहिवाशांसमोर दोन पर्याय होते एक तर केंद्रशासित प्रदेश म्हणून पुढे जाणे किंवा दुसरा पर्याय म्हणजे शेजारच्या महाराष्ट्र राज्यात विलीन होणे होते. दरम्यान एकूण 388432 मतदारांपैकी 317633 म्हणजे 81 टक्के लोकांनी मतदान केले. या मध्ये विलीनीकरणाच्या विरोधात 172191 मते तर विलीनीकरणाच्या बाजूने 138170 मते पडली. अधिक मतामुळे गोवा हा स्वतंत्र केंद्रशासित प्रदेश राहीला व यावर जनमताने शिक्कामोर्तब केले.

जनमत कौलचा परिणाम:

• गोव्यातील जनतेने केंद्रशासित प्रदेश राहण्यासाठी निर्णायक मतदान केले.

• या निकालामुळे गोव्याने केंद्रशासित प्रदेश म्हणून आपली वेगळी ओळख कायम ठेवली, तर दमण आणि दीव स्वतंत्र केंद्रशासित प्रदेश म्हणून कायम राहिले.

जनमत कौलचे महत्त्व:

• गोव्याची अस्मिता टिकली म्हणून आजचा दिवस अस्मिताय दिवस म्हणूनही साजरा केला जातो. 

• यामुळे गोवावासीयांना त्यांचे राजकीय भवितव्य लोकशाही प्रक्रियेद्वारे ठरवता आले.

• गोवा ओपिनियन पोलने या प्रदेशाच्या राजकीय स्थितीला आकार देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली

• वसाहतीनंतरच्या भारतीय इतिहासातील एक महत्त्वाची घटना म्हणून या दिवसाला लक्षात ठेवले जाते.

• लोकशाही तत्त्वांप्रती असलेली बांधिलकी आणि त्यांचे राजकीय भवितव्य ठरवताना लोकांच्या इच्छेचा आदर या घटनेतुन दिसून आला आहे.