गुरु गोविंद सिंग जी हे शिखांचे 10 वे गुरु होते. त्यांचा जन्म साहिब, पाटणा येथे झाला. गुरु गोविंद सिंग यांनी खालसा पंथाची स्थापना केली होती. शीखांच्या इतिहासातील ही सर्वात महत्वाची घटना मानली जाते. गुरु गोविंद सिंग यांनीच गुरु ग्रंथ साहिब यांना शिखांचे गुरु म्हणून घोषित केले. त्यांनी आपले संपुर्ण आयुष्य मानवसेवा आणि सत्याच्या मार्गावर चालण्यात घालवले आहे. त्यांची शुकवण आजसुध्दा अनेक लोकांना मार्गदर्शन करत आहे.

• गुरु गोविंद सिंग यांची जन्मतारीख

10 वे शीख गुरु गुरु गोविंद सिंग यांचा जन्म हिंदू कॅलेंडरनुसार पौष महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या सातव्या दिवशी झाला. यावर्षी पौष शुल्क सप्तमी 29 डिंसेबर रोजी येत आहे. या दिवशी शीख समाजातील लोक गुरु गोविंद सिंग यांची जयंती मोठ्या जल्लोषात साजरी केली जाते. जाणून घेउया त्यांच्या जावनाशी संबंधित महत्वाच्या गोष्टी कोणत्या आहेत.

गुरू गोविंद सिंग यांनी खालसा पंतांच्या रक्षणासाठी त्यांच्या हयातीत अनेक वेळा मुघलांचा सामना केला होता. गुरु गोविंद सिंग यांनी शीखांना केस, ब्रेसलेट, ब्रीफ्स, सबर आणि कंगवा घालण्याची आदेश दिला होता. त्यांना पाच काकर म्हणतात. शीख समाजातील लोकांनी गे परिधान करणे बंधनकारक आहे.

गुरू गोविंद सिंग यांनी वापरलेल्या त्या सर्व वस्तु आजही बिहार पटना साहिब गुरुद्वारामध्ये आहेत. गुरु गोविंदांचा छोटा कृपाणही येथे आहे. जो तो नेहमी आपल्याजवळ ठेवत असे. याशिवाय गुरु गोविदजींचा खडा आणि कंगवाही येथे ठेवण्यात आला आहे. येथे विहरी देखील आहे. येथून गुरु गोविंद सिंग यांची आई पाणी भरत असत.

• खालसा योध्दासाठी नियम

गुरु गोविंद सिंग यांनी खालसा योध्दांसाठी काही खास नियम बनवले होते. आपले कर्तव्य बजावतांना तंबाखू, दारु, मासं टाळा आणि निष्पाप लोकांना वाचवण्यासाठी त्यांनी सांगितले.

• अनेक भाषांचे ज्ञान

खालसा पंथाची स्थापना करणारे गुरु गोविंद सिंग हे त्यांच्या ज्ञान आणि लष्करी सामथ्यासाठी खुप प्रसिध्द होते. गुरु गोविंद सिग यांना संस्कृत, फारसी, पंजाब आणि अरबी भाषाही अवगत होत्या, असे म्हटले जाते. धनुष्यबाण, तलवार भाला वापरण्यात त्यांना निपुणता होती.

• संत सिपाही

गुरु गोविंद सिंग हे विद्वानांचे आश्रयदाता होते. त्यामुळे त्यांना संत शिपाही असेही संबोधले जाते होते. त्यांच्या दरबारात 52 कवी आणि लेखक नेहमी हजर असत. गुरु गोविंद सिंग हे स्व:त लेखकही होते. त्यांनी त्यांच्या हयातीत अनेक पुस्तकांची रजना केली होती.