महिलांच्या मासिक पाळीबाबत अनेक पारंपरिक समजुती आजही समाजात प्रचलित आहेत. पीरियड्सच्या काळात थंड पदार्थ खाऊ नयेत किंवा थंड पाणी पिऊ नये, असे अनेकांना लहानपणापासून सांगितले जाते. काहीजणींचा असा समज असतो की थंड पाणी प्यायल्यामुळे रक्तस्राव कमी होतो किंवा पोटदुखी आणि कळा वाढतात. मात्र या समजुतींना खरोखरच वैज्ञानिक आधार आहे का, हा प्रश्न अनेक महिलांच्या मनात असतो.

स्त्रीरोग तज्ज्ञांच्या मते, या समजुतींपैकी अनेक गोष्टींना कोणताही वैज्ञानिक पुरावा नाही. उलट, पीरियड्सच्या काळात शरीराला पुरेसे पाणी मिळणे अधिक महत्त्वाचे असल्याचे डॉक्टर सांगतात.

थंड पाण्यामुळे पाळीवर परिणाम होतो का?

तज्ज्ञांच्या मते, थंड पाणी पिल्यामुळे मासिक पाळी थांबते, रक्तप्रवाह कमी होतो किंवा वेदना वाढतात, असे सिद्ध करणारा कोणताही वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही. पीरियड्सदरम्यान होणाऱ्या वेदना या शरीरातील हार्मोन्समधील बदल आणि गर्भाशयाच्या स्नायूंमध्ये होणाऱ्या आकुंचनामुळे निर्माण होतात.

या प्रक्रियेत प्रोस्टाग्लँडिन नावाचे रसायन महत्त्वाची भूमिका बजावते. त्यामुळे पोटात कळा, पाठदुखी किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. याचा थंड पाणी पिण्याशी थेट संबंध असल्याचे आढळलेले नाही.

शरीर हायड्रेट ठेवणे अधिक महत्त्वाचे

पीरियड्सच्या काळात पुरेसे पाणी पिणे शरीरासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. योग्य प्रमाणात पाणी प्यायल्याने शरीरातील पाण्याची कमतरता टाळता येते. तसेच थकवा, डोकेदुखी, अशक्तपणा आणि काही प्रमाणात पोट फुगल्यासारखे वाटणे यासारख्या तक्रारी कमी होण्यास मदत होऊ शकते. महिला आपल्या सोयीप्रमाणे साधे किंवा थंड पाणी पिऊ शकतात. मात्र पाणी पिण्याचे प्रमाण कमी होऊ देऊ नये, याकडे विशेष लक्ष द्यावे.

कोमट पाणी काही महिलांसाठी आरामदायी ठरू शकते

प्रत्येक महिलेची शारीरिक प्रकृती वेगळी असते. काही महिलांना थंड पाणी प्यायल्यानंतर पोटात जडपणा, फुगल्यासारखे वाटणे किंवा किरकोळ अस्वस्थता जाणवू शकते. अशा परिस्थितीत कोमट किंवा सामान्य तापमानाचे पाणी पिणे अधिक आरामदायी वाटू शकते.

याचा अर्थ थंड पाणी हानिकारक आहे असे नाही, तर प्रत्येकाने आपल्या शरीराच्या प्रतिसादानुसार योग्य पर्याय निवडावा.

आहार आणि विश्रांतीलाही तितकेच महत्त्व

पीरियड्सच्या काळात संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि हलका व्यायाम किंवा चालणे यामुळेही शरीराला आराम मिळू शकतो. फळे, हिरव्या भाज्या, लोहयुक्त पदार्थ आणि पुरेशा प्रमाणात द्रवपदार्थ घेणे फायदेशीर ठरते.

जर मासिक पाळीदरम्यान असह्य वेदना, अतिरक्तस्राव, अनियमित पाळी किंवा वारंवार त्रास होत असेल, तर घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता स्त्रीरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

वैज्ञानिक माहितीवर विश्वास ठेवा

आरोग्याशी संबंधित अनेक पारंपरिक समजुती पिढ्यान्पिढ्या पुढे येत असल्या, तरी प्रत्येक गोष्टीमागे वैज्ञानिक आधार असतोच असे नाही. त्यामुळे पीरियड्सबाबत कोणताही निर्णय घेताना अफवा किंवा गैरसमजांपेक्षा तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला आणि वैद्यकीय माहितीवर विश्वास ठेवणे अधिक सुरक्षित आणि योग्य ठरते.