IFFI Goa 2022: ‘वाघ्रो’ या शॉर्ट फिल्मला मिळालेल्या प्रतिसादानंतर आता मी मुंबईच्या गिरणी कामगारांची व्यथा मांडणाऱ्या ‘मोहेंजोदडो’ या माहितीपटाच्या निर्मितीत व्यस्त आहे. या माहितीपटाचे चित्रीकरण पूर्ण झाले आहे.

हा माहितीपट 53व्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपटातील ‘फिल्म बझार’मध्ये सादर करण्यात आला. तो लवकरच प्रदर्शित होणार आहे, अशी माहिती चित्रपट निर्माते राजेश पेडणेकर यांनी दिली.

‘मुंबईतील गिरणी व्यवसाय आणि त्यासाठी लागणारा कामगारवर्ग ही एक संस्कृती होती परंतु काळाच्या ओघात मोहनजुदारो ही संस्कृती जशी लोप पावली तशीच गिरणगावातील गिरणी कामगार आणि त्याच्याशी संबंधित अवलंबितांची संस्कृतीही लोप पावली.

त्यामुळेच या माहितीपटाला ‘आणखी एक मोहेंजोदडो’ असे नाव देण्यात आले आहे. मुंबईतील कापड गिरण्या सुरू होत्या, तेव्हा त्यात अनेकांना रोजगार मिळाले. कोकणासह अनेक खेड्यापाड्यांतील लोक मुंबईत गेले, तेथे स्थायिक झाले.

त्यांच्या न्याय्य मागण्या मागण्याच्या निमित्ताने खरे तर देशात दत्ता सामंतप्रणित कामगारांची मोठी चळवळ उभारली गेली. परंतु जेव्हा तेव्हाच्या संपामुळे जेव्हा गिरण्या बंद पडल्या तेव्हा त्यावरील अवलंबितांची वाताहत झाली ’, असे राजेश पेडणेकर म्हणाले.

‘गिरणगावातील कापड गिरण्या गेल्या आणि त्या ठिकाणी मोठमोठे मॉल आले. कामगार आणि गिरणीवर अवलंबून असणारे विस्थापित झाले. त्यांची व्यथा आणि वेदना या माहितीपटातून आम्ही मांडायचा प्रयत्न केला आहे.

या माहितीपट निर्मितीसाठी आम्ही तीन वर्षे संशोधन केले आहे. यासाठी काही व्हिडिओ क्लिप्स आणि खूपशा मुलाखतींचा त्यात अंतर्भाव आहे. शिवाजी साटम, अशोक खांडे, कुमार केतकर, अण्णा डांगे यांच्या मुलाखतींचा त्यात समावेश आहे.

त्यांना गिरणगावाची जी संस्कृती माहिती होती, ती त्यांनी त्यात मांडली आहे. या माहितीपटाचे दिग्दर्शन प्रख्यात चित्रपट समीक्षक अशोक राणे यांनी केले आहे, असे पेडणेकर म्‍हणाले.