Cyber Crime In Goa ऑनलाईन व्यवहारामुळे गेल्या काही वर्षांत सायबर गुन्हे वाढू लागले आहेत. अनेकजण डिजिटल ऑनलाईन व्यवहाराला बळी पडले असून ती प्रकरणे सायबर क्राईममध्ये नोंद झाली आहेत. गेल्या साडेचार वर्षांत सायबर क्राईम विभागात अशा 159 प्रकरणांची नोंद झाली असून कोट्यवधींचा गंडा पडला आहे.

या व्यवहारात गुंतलेले संशयित हे बनावट मोबाईल क्रमांक तसेच बँकेची खाती देत असल्याने व त्यांचा शोध घेणे मुष्किलीचे होत असल्याची माहिती या विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी विधानसभेत विचारलेल्या प्रश्‍नावर दिली आहे.

गृह खात्याने दिलेल्या माहितीनुसार, २०१९ मध्ये १४ सायबर क्राईमची प्रकरणे नोंद झाली आहेत तर २०२० मध्ये ही संख्या ३२ वर गेली. २०२१ मध्ये या प्रकरणांची संख्या किंचित कमी होऊन ती २७ वर आली. मात्र, अचानक २०२२ मध्ये ही संख्या ६५ वर पोहचली. यावर्षी जून २०२३ पर्यंत २१ प्रकरणे नोंद झाली आहे.

सायबर क्राईम विभागात अत्याधुनिक यंत्रणा आहेत. मात्र, काहींचे स्रोत हे देशाबाहेर असल्याने त्याची माहिती मिळण्यात अडचणी येत आहेत. किमती भेटवस्तूंचे आमिष दाखवून लाखो रुपये बँक खात्यावर पाठवण्यास सांगितले जाते.

अशी दक्षता घ्या!

1 बऱ्याचदा व्हॉट्स ॲप किंवा ईमेलवर मेसेज येतात, त्याबाबत सतर्क राहणे हाच उपाय आहे.

2 मोबाईलवर आलेले मेसेज उघडण्यापूर्वी त्याची खात्री करा.

3 अनेकदा असे मेसेज उघडल्यावर तुमच्या मोबाईलमधील सर्व माहिती संशयितांना कळते व तुमच्या खात्यावरील पैसे गायब झाल्याचे समजेपर्यंत उशीर झालेला असतो.

4 मोबाईलवरून एटीएम कार्ड क्रमांक, ओटीपी क्रमांक किंवा ‘पिन’ क्रमांक विचारला तर सांगू नये.

5 बँकेतील अधिकारी केव्हाच मोबाईलवरून बँक खात्याची माहिती विचारत नाहीत.

मागे पुरावा नाहीच!

बहुतांश प्रकरणे ही वित्तीय फसवणुकीची आहेत. गेल्या साडेचार वर्षांमध्ये २०१९ साली ७ प्रकरणे नोंद झाली. त्यामध्ये अधिक व्याज देण्याच्या आमिषाला काही व्यक्ती बळी पडल्या. २०२० मध्ये २५ प्रकरणे, २०२१ मध्ये २३, २०२२ मध्ये ४३ तर यावर्षी जून २०२३ पर्यंत १७ प्रकरणांची नोंद झाली आहे.

हे संशयित आयटी क्षेत्रातील अनुभव असलेले असतात. कोठेही पकडले जाऊ नये यासाठी ते पूर्ण खबरदारी घेऊन अनेकदा वेगवेगळ्या बँक अकाऊंटवरून किंवा मोबाईल क्रमांकावरून संपर्क साधतात.

एकदा व्यवहार झाला की त्याचा काहीच नामोनिशान ठेवत नाहीत. त्यामुळे फसवणूक झालेल्या व्यक्तीने तक्रार दिली तरी ती माहिती मिळवण्यासाठी यश येत नाही.