इराणने शनिवारी रात्री उशिरा इस्रायलच्या भूभागावर थेट हल्ला केला. गेल्या काही दिवसांपासून याची भीती वर्तवली जात होती, त्यामुळे अनेक देशांनी इराणमधून आपले हवाई मार्गही बदलले आहेत. आता इराणने इस्रायलवर क्षेपणास्त्रे डागल्याने मोठ्या प्रमाणावर तणाव वाढण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. रॉयटर्सच्या म्हणण्यानुसार, इस्रायलमध्ये रात्री उशिरा अचानक सायरन वाजण्यास सुरुवात झाली आणि त्यानंतर जोरदार गडगडाट आणि स्फोटांचा आवाज ऐकू आला.

इस्रायलचे लष्करी प्रवक्ते डॅनियल हगरी यांनी सांगितले की, इराणने इस्रायलवर एकूण २०० हून अधिक किलर ड्रोन, क्रूझ क्षेपणास्त्रे आणि बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागली आहेत. स्थानिक वेळेनुसार पहाटे 3 वाजता बोलताना ते म्हणाले की हल्ला "चालू" आहे परंतु आतापर्यंत बहुतेक क्षेपणास्त्रे नष्ट झाली आहेत. तर देशाच्या दक्षिणेकडील इस्रायली लष्करी तळाचे किरकोळ नुकसान झाले आहे.

का केला इराणने हल्ला?

इस्रायल-हमास युद्धादरम्यान इराण आणि इस्रायलमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. इराण लेबनॉनमधील हिजबुल्लाह सैनिकांच्या आडून इस्रायलशी प्रॉक्सी युद्ध करत होते. ज्यांनी अनेक प्रसंगी इस्रायलवर हल्ले केले.

इराणने अलीकडेच दमास्कस दूतावासातील आपल्या अधिकाऱ्यांची हत्या केल्याचा दावा केल्यानंतर आता इराणने इस्रायलवर थेट हल्ला चढवला आहे. इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या परदेशी कुड्स फोर्सच्या वरिष्ठ कमांडरसह अनेक अधिकारी 1 एप्रिल रोजी दमास्कस दूतावासाच्या कंपाऊंडमध्ये एका बैठकीला जात असताना हवाई हल्ल्यात ठार झाले होते.

इराणच्या अधिकाऱ्याच्या हत्येसाठी इस्रायलला दोष देत इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांनी बदला घेण्याची शपथ घेतली होती. खमेनेई म्हणाले होते की, इराणच्या भूमीवर केलेल्या हल्ल्यासाठी इस्रायलला शिक्षा मिळायलाच हवी.

दरम्यान इस्रायलने या हल्ल्यात आपला सहभाग असल्याची मान्य केले नाही. तसेच नाकारलेही नाही.

अनेक दशकांचा संघर्ष

इराण आणि इस्रायलमधील संघर्ष हा दीर्घकाळ चाललेला भू-राजकीय संघर्ष आहे जो अनेक दशकांपासून सुरू आहे.

या संघर्षाची उत्पत्ती 1948 मध्ये इस्रायलची स्थापना आणि त्यानंतरच्या अरब-इस्त्रायली युद्धांमध्ये सापडते.

सुरुवातीला, इराण, मुख्यत्वे शिया मुस्लिम, इस्रायलशी मैत्रीपूर्ण संबंध होते. पण, 1979 मधील इराणी क्रांतीनंतर, अयातुल्ला खोमेनी यांच्या नेतृत्वाखाली इस्लामिक प्रजासत्ताक झाल्यानंतर इराणने इस्रायलशी राजनैतिक संबंध तोडले. इस्रायलविरोधी भावना आणि पॅलेस्टिनी मुक्ती चळवळींना पाठिंबा देणारे नवीन इराणी नेतृत्व इस्रायली राज्याचे कट्टर विरोधक म्हणून उदयास आले.

आण्विक कार्यक्रम

इराणचा आण्विक तंत्रज्ञान प्राप्त करण्याचे स्वप्न हा इस्रायल आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायासाठी चिंतेचा विषय ठरला आहे.

इस्रायल इराणच्या आण्विक कार्यक्रमाकडे संभाव्य अस्तित्वाचा धोका म्हणून पाहतो आणि इराणला अण्वस्त्रांची क्षमता प्राप्त करण्यापासून रोखण्यासाठी उपायांची वारंवार मागणी केली आहे. इराणने आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांचे उल्लंघन केल्याने आणि युरेनियमच्या सतत समृद्धीमुळे तणाव वाढला आहे.