आफ्रिकेतील कांगोमध्ये गुरुवारी एक हृदयद्रावक दुर्घटना घडली. देशाच्या पूर्व भागातील बकावु शहरात लागलेल्या भीषण आगीने परिसरातील दोन शाळांना आपल्या कवेत घेतले. या दुर्घटनेत किमान 26 विद्यार्थ्यांचा मृत्यू झाला असून अनेक जण जखमी झाले आहेत. मृतांमध्ये 19 मुली आणि 7 मुलांचा समावेश असल्याची माहिती दक्षिण किवू प्रांतीय प्रशासनाने दिली आहे. आगीची तीव्रता आणि दुर्घटनेचे स्वरूप पाहता मृतांचा आकडा वाढण्याची शक्यता प्रशासनाने व्यक्त केली आहे.

घरातून सुरू झालेली आग शाळांपर्यंत पोहोचली

मिळालेल्या माहितीनुसार, बकावु शहरातील एका घरातून आगीची सुरुवात झाली. परिसरात मोठ्या प्रमाणावर दाटीवाटीची वस्ती असल्याने आग काही वेळातच आजूबाजूच्या भागात पसरली. या आगीचा फटका फुराहा सेकंडरी स्कूल आणि उजामा प्रायमरी स्कूल या दोन शैक्षणिक संस्थांना बसला. आगीने शाळेच्या इमारतींना वेढा दिल्याने विद्यार्थ्यांना बाहेर पडण्यासाठी मोठी धडपड करावी लागली.

बाहेर पडण्यासाठी अरुंद मार्ग; विद्यार्थ्यांची धावपळ

स्थानिक प्रशासनाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, फुराहा सेकंडरी स्कूलमध्ये आग लागली तेव्हा अनेक विद्यार्थी इमारतीच्या आत अडकले होते. काही विद्यार्थ्यांचा धुरामुळे श्वास गुदमरून मृत्यू झाला. तर बाहेर पडण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी एकाच वेळी प्रयत्न केल्यामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर झाली.

शाळेचा बाहेर पडण्याचा मार्ग अरुंद असल्याने विद्यार्थ्यांची मोठी गर्दी झाली. काही विद्यार्थ्यांनी जीव वाचवण्यासाठी खिडक्यांमधून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न केला, तर इतरांनी दरवाजाकडे धाव घेतली. या गोंधळात काही विद्यार्थी खाली पडले आणि गर्दीत चेंगरले गेल्याची माहिती समोर आली आहे.

जखमी विद्यार्थ्यांना आरोग्य केंद्रात दाखल

दोनही शाळांमधील विविध वयोगटातील विद्यार्थी आगीच्या दुर्घटनेनंतर न्यामुलागिरा BDOM हेल्थ सेंटरमध्ये दाखल करण्यात आले. अनेक विद्यार्थी शाळेच्या गणवेशातच उपचारासाठी आणण्यात आले होते. रुग्णालयात अचानक मोठ्या संख्येने जखमी दाखल झाल्याने वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांवरही मोठा ताण आला.

आरोग्य केंद्रातील नर्स सिजा जीन-बॅप्टिस्ट यांच्या माहितीनुसार, जखमींची संख्या मोठी असल्यामुळे सुरुवातीला नेमके किती विद्यार्थी उपचारासाठी आले आहेत, याची अचूक नोंद ठेवणेही कठीण झाले होते. काही विद्यार्थ्यांची प्रकृती गंभीर असल्याने मृतांचा आकडा आणखी वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

सुरुवातीला 24 मृत्यूंची माहिती

बकावु शहरावर नियंत्रण असलेल्या M23 या बंडखोर संघटनेच्या प्रवक्त्याने सुरुवातीला या दुर्घटनेत 24 विद्यार्थ्यांचा मृत्यू झाल्याची माहिती दिली होती. तसेच सुमारे 29 जखमींवर स्थानिक रुग्णालयांमध्ये उपचार सुरू असल्याचे सांगण्यात आले होते. त्यानंतर दक्षिण किवू प्रांतीय प्रशासनाने मृतांचा आकडा 26 असल्याचे स्पष्ट केले. दुर्घटनेनंतर प्रशासनाकडून बचावकार्य आणि जखमींना वैद्यकीय मदत देण्याचे काम सुरू करण्यात आले आहे. आगीत अडकलेल्या विद्यार्थ्यांचा शोध घेण्याचे कामही करण्यात आले.

दाट लोकवस्तीमुळे आग वेगाने पसरली

आगीचे नेमके कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. ज्या भागातून आगीला सुरुवात झाली, तो परिसर मोठ्या प्रमाणावर दाट लोकवस्तीचा असल्याचे स्थानिक प्रशासनाने सांगितले. या भागातील अनेक घरे लाकडापासून बांधलेली असल्याने आग वेगाने पसरल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे. मात्र, आग नेमकी कशामुळे लागली आणि शाळांपर्यंत ती इतक्या वेगाने कशी पोहोचली, याचा तपास सध्या सुरू आहे. प्रशासनाकडून दुर्घटनेच्या प्रत्येक पैलूची चौकशी केली जात आहे.

संघर्षग्रस्त पूर्व कांगोसमोर आणखी एक संकट

पूर्व कांगो आधीपासूनच राजकीय अस्थिरता आणि सशस्त्र संघर्षामुळे मोठ्या संकटाचा सामना करत आहे. या भागात शंभरहून अधिक सशस्त्र गट सक्रिय असल्याचे सांगितले जाते. नैसर्गिक खनिज संपत्तीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी या गटांमध्ये संघर्ष सुरू आहे. या भागातील खनिजांचा वापर जगभरातील तंत्रज्ञान आणि इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनांसाठी केला जातो.

M23 या बंडखोर गटाने फेब्रुवारी 2025 मध्ये बकावुवर नियंत्रण मिळवल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे स्थानिक प्रशासनासमोर सुरक्षेबरोबरच नागरिकांच्या मूलभूत सुविधांचे मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे.

आरोग्य व्यवस्थेवरही मोठा ताण

पूर्व कांगोमधील आरोग्य व्यवस्थेवर आधीच मोठा दबाव आहे. या भागात संसर्गजन्य आजारांच्या संकटामुळे आरोग्य यंत्रणेची चिंता वाढली आहे. अशा परिस्थितीत दोन शाळांमध्ये झालेल्या भीषण अग्निकांडामुळे रुग्णालये आणि बचाव यंत्रणांवरील ताण आणखी वाढला आहे.

सध्या प्रशासनाकडून आगीचे कारण, मृतांची अंतिम संख्या आणि जखमी विद्यार्थ्यांची स्थिती याबाबत अधिक माहिती गोळा केली जात आहे. दुर्घटनेतील जखमींची प्रकृती आणि बचावकार्याच्या प्रगतीवर पुढील मृतांचा आकडा अवलंबून असण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या दुर्घटनेतील मृतांची संख्या वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.