What is a soft landing? Challenges before Chandrayaan-3:

आजचा दिवस भारतासाठी ऐतिहासिक असणार आहे. चांद्रयान-3 चे लँडर आज संध्याकाळी 5:45 वाजता चंद्राच्या दिशेने आपला प्रवास सुरू करेल. आणि 6:45 वाजता इस्रो त्याचे सॉफ्ट लँडिंग करेल.

चांद्रयान-३ चा लँडर विक्रमचे सॉफ्ट लँडिंग यशस्वी झाल्यास रोव्हर प्रज्ञान त्यातून बाहेर पडून चंद्रावर चालेल आणि तेथील पाणी आणि वातावरणाची माहिती देईल.

पाणी किंवा बर्फाव्यतिरिक्त, इतर अनेक नैसर्गिक संसाधने देखील चंद्रावर आढळू शकतात, परंतु चंद्रावर सॉफ्ट लँडिंगची अनेक आव्हाने आहेत.

सॉफ्ट लँडिंग म्हणजे काय?

नावाप्रमाणेच, सॉफ्ट लँडिंग म्हणजे अंतराळातील पृष्ठभागावर अंतराळयानाचे कोणत्याही त्रुटीशिवाय होणारे यशस्वी लँडिंग.

सॉफ्ट लँडिंगच्या मुख्य घटकांमध्ये कमीत कमी नुकसान, अचूकता, नियंत्रित इंधनाचा वापर, चंद्राच्या धुळीचा त्रास, वेग आणि चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणाच्या दरम्यान इंजिन फायरिंग यांचे योग्य नियोजन याचा समावेश होतो.

सॉफ्ट लँडिंगची प्रक्रिया

लँडिंगच्या 15-20 मिनिटे आधी, लँडर स्वनियंत्रित मोडवर असेल आणि त्या दरम्यान त्याला कोणत्याही प्रकारे बाह्य नियंत्रित केले जाणार नाही. त्यामुळे हा काळ महत्त्वाचा असेल.

लॅंडरचे अल्गोरिदम स्वतंत्र असल्यामुळे लँडरची लॅग यंत्रणा पूर्वीपेक्षा अधिक मजबूत झाली आहे. 'चांद्रयान-३ च्या लँडरची रचना अशा प्रकारे करण्यात आली आहे की ते लँडिंगच्या वेळी 3 मीटर प्रति सेकंदाच्या वेगाने देखील उभे राहू शकते.

यासोबतच त्याचे वजनही पूर्वीच्या तुलनेत 250 ग्रॅमने वाढवले आहे. त्यात अतिरिक्त इंधन आहे, त्यामुळे लँडर चंद्रावर उतरवण्यात कोणतीही अडचण येण्याची शक्यता नाही.

सॉफ्ट लँडिंगसाठी आव्हाने

चंद्रावर सॉफ्ट लँडिंग खूप कठीण आहे, विशेषत: त्याच्या दक्षिण ध्रुवावर. यामध्ये अनेक देश आतापर्यंत अयशस्वी झाले आहेत. भारताचे चांद्रयान 3 देखील फक्त दक्षिण ध्रुवावर उतरणार आहे.

दक्षिण ध्रुवावर आणि संपूर्ण चंद्रावर अनेक मोठे आणि खोल खड्डे आहेत. याशिवाय चंद्राच्या पृष्ठभागावर असलेल्या या खड्ड्यांमध्ये आणखी खोल खड्डे आहेत.

चंद्रावर सॉफ्ट लँडिंगसाठी, एकाच वेळी अनेक महत्त्वपूर्ण उपक्रम अचूकपणे चालवणे आवश्यक आहे. यापैकी एकही चुकले तर संपूर्ण मिशन अयशस्वी होण्याची भीती आहे.

सॉफ्ट लँडिंगसाठी, लँडिंगमध्ये पिनपॉइंट नेव्हिगेशन मार्गदर्शन, अचूक फ्लाइट डायनॅमिक्स, सपाट क्षेत्राचे ज्ञान, योग्य वेळी थ्रस्टर सक्रिय करणे आणि योग्य वेळी थ्रस्टरचा वेग कमी करणे यांचा समावेश आहे.

चांद्रयान 3 कडे संपूर्ण देशाचे लक्ष

भारताच्या महत्त्वाकांक्षी मिशन चांद्रयान 3 च्या यशासाठी संपूर्ण देश प्रार्थना करत आहे. जर सर्वकाही योग्य पद्धतीने झाले तर चांद्रयान 3 चे लँडिंग चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर होईल.

यासह भारत इतिहास रचणार असून दक्षिण ध्रुवावर पोहोचणारा पहिला देश ठरणार आहे. रशियाचे लुना 25 देखील दक्षिण ध्रुवावर उतरणार होते परंतु आता क्रॅश झाले आहे. चांद्रयान 3 च्या यशाकडे केवळ भारताचेच नाही तर संपूर्ण जगाच्याही नजरा लागल्या आहेत. आहे.