RBI Digital Currency: बँक ग्राहकांसाठी एक महत्त्वाची बातमी आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने 1 नोव्हेंबरपासून मोठ्या डीलमध्ये वापरण्यासाठी डिजिटल रुपयाचा पायलट प्रोजेक्ट सुरु करण्याची घोषणा केली आहे. यासाठी एकूण 9 बँकांची निवड करण्यात आली आहे. यामध्ये स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI), बँक ऑफ बडोदा (BoB), युनियन बँक, HDFC बँक, ICICI बँक, कोटक महिंद्रा बँक, IDFC फर्स्ट बँक आणि HSBC बँक यांचा समावेश असेल.

RBI ची मोठी घोषणा

डिजीटल रुपयाचा वापर प्रथम मोठ्या पेमेंट आणि सेटलमेंटसाठी केला जाईल. रिझव्‍‌र्ह बँकेने दिलेल्या माहितीनुसार, सरकारी रोख्यांच्या खरेदी-विक्रीवरील सेटलमेंटची रक्कम म्हणून तो प्रथम वापरला जाईल, म्हणजे सरकारी रोखे इ. यासोबतच रिझर्व्ह बँकेने (RBI) असेही म्हटले की, महिनाभरात किरकोळ व्यवहारांसाठी डिजिटल रुपयाचा पायलट प्रोजेक्टही सुरु केला जाईल.

डिजिटल चलन म्हणजे काय?

सरकारने अर्थसंकल्पात डिजिटल चलन आणण्याची घोषणा केली होती. त्यानंतर रिझव्‍‌र्ह बँकेने डिजिटल रुपयांच्या लॉन्चची ब्लू प्रिंट तयार केली होती. जिथे क्रिप्टो चलनाला कायदेशीर मान्यता नाही. त्याचबरोबर रिझर्व्ह बँकेचा डिजिटल रुपया वैध असेल. क्रिप्टोमध्ये, जिथे चलनाचे मूल्य वाढते किंवा कमी होते. डिजिटल रुपयात असे काहीही होणार नाही. क्रिप्टोकरन्सीमागे (Cryptocurrency) कोणताही ठोस आधार नाही.

त्याच वेळी, डिजिटल रुपयाच्या मागे, फिजिकल नोटांच्या छपाईच्या बदल्यात एक वेगळी रक्कम सुरक्षा म्हणून ठेवली जाते. तसेच डिजिटल रुपयाच्या मागे रिझर्व्ह बँक सुरक्षिततेसाठी वेगळी रक्कम ठेवणार आहे. कारण हा डिजिटल रुपया रिझर्व्ह बँकेची जबाबदारी असेल.

दुसरीकडे, फिजिकल नोटेची सर्व वैशिष्ट्ये डिजिटल रुपयांमध्ये देखील उपलब्ध असतील. लोकांना डिजिटल रुपयाचे फिजिकल रुपात रुपांतर करण्याची सुविधा मिळेल. आतापर्यंतच्या योजनेनुसार डिजिटल चलनासाठी वेगळे बँक खाते उघडण्याची गरज भासणार नाही.