फुटबॉल विश्वातील सर्वाधिक प्रतिष्ठेच्या वैयक्तिक पुरस्कारांपैकी एक असलेल्या बॅलन डी’ओरवर इंग्लंडच्या हॅरी केनने आपले नाव कोरलं आहे. गेल्या हंगामात गोलचा अक्षरशः पाऊस पाडणाऱ्या केनने आपल्या सातत्यपूर्ण कामगिरीच्या जोरावर हा मानाचा पुरस्कार पटकावला. तब्बल २५ वर्षांनंतर इंग्लंडच्या एखाद्या फुटबॉलपटूला हा सन्मान मिळाल्याने इंग्लिश फुटबॉलसाठी ही ऐतिहासिक घडामोड ठरली आहे. यापूर्वी २००१ मध्ये मायकेल ओवेनने बॅलन डी’ओर जिंकण्याचा पराक्रम केला होता.

केनने गेल्या हंगामात क्लब आणि राष्ट्रीय संघाकडून खेळताना एकूण ७३ गोल नोंदवले. त्याच्या आक्रमक खेळाने आणि गोल करण्याच्या अफलातून क्षमतेने युरोपियन फुटबॉलमध्ये त्याची वेगळी ओळख निर्माण केली. क्लब फुटबॉलमधील यशाबरोबरच आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील कामगिरीमुळेही त्याच्या दावेदारीला बळ मिळाले. त्यामुळे जगातील आघाडीच्या फुटबॉलपटूंशी स्पर्धा करताना केनने आपली ताकद दाखवून दिली.

एम्बाप्पे, यमाल आणि मेस्सीसारख्या दिग्गजांना मागे टाकले

बॅलन डी’ओरच्या शर्यतीत केनसमोर अनेक बलाढ्य प्रतिस्पर्धी होते. फ्रान्सचा स्टार खेळाडू किलियन एम्बाप्पे, स्पेनचा युवा प्रतिभावान फुटबॉलपटू लामिन यमाल, २०२४ चा विजेता रोड्री आणि आठ वेळा बॅलन डी’ओर जिंकणारा लिओनेल मेस्सी यांसारख्या दिग्गज खेळाडूंच्या कामगिरीकडे संपूर्ण फुटबॉल जगताचे लक्ष होते. मात्र, केनच्या गोल करण्याच्या सातत्याने आणि मैदानावरील प्रभावी कामगिरीने त्याला या स्पर्धेत आघाडी मिळवून दिली.

वयाच्या ३३ व्या वर्षी हा मोठा सन्मान मिळवणे ही केनच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाची कामगिरी मानली जात आहे. अनेक वर्षे इंग्लंडच्या आक्रमणाची धुरा सांभाळल्यानंतर त्याला मिळालेल्या या यशामुळे त्याच्या वैयक्तिक कामगिरीवर शिक्कामोर्तब झाले.

बायर्न म्युनिकसाठीही ठरला महत्त्वाचा खेळाडू

क्लब स्तरावर केनने जर्मनीतील बायर्न म्युनिककडून खेळताना प्रभावी कामगिरी केली. बुंडेसलिगा आणि जर्मन कप या स्पर्धांमध्ये संघाच्या यशात त्याचे योगदान महत्त्वाचे ठरले. प्रतिस्पर्धी संघांच्या बचावफळीला सतत आव्हान देत त्याने गोल करण्याची क्षमता सिद्ध केली.

विशेषतः जर्मन कपच्या अंतिम सामन्यात स्टटगार्टविरुद्ध केलेल्या हॅटट्रिकमुळे त्याच्या कामगिरीची चर्चा झाली. महत्त्वाच्या सामन्यांमध्ये गोल करण्याची क्षमता हा केनच्या खेळाचा मोठा गुण ठरला. केवळ गोल नोंदवणेच नव्हे, तर संघाच्या आक्रमणाला दिशा देणे आणि निर्णायक क्षणी जबाबदारी स्वीकारणे, यामुळेही त्याचे महत्त्व वाढले.

विश्वचषकात सहा गोल; इंग्लंडच्या विक्रमाला गवसणी

फिफा विश्वचषकातील केनची कामगिरीही विशेष चर्चेत राहिली. या स्पर्धेत त्याने सहा गोल नोंदवत इंग्लंडच्या गोल करण्याच्या विक्रमात मोठी भर घातली. त्याने माजी इंग्लिश फुटबॉलपटू गॅरी लाइनकरला मागे टाकत विश्वचषकात इंग्लंडकडून सर्वाधिक गोल करणारा खेळाडू होण्याचा मान मिळवल्याचे वृत्त आहे.

इंग्लंडला उपांत्य फेरीत अर्जेंटिनाकडून पराभव स्वीकारावा लागला. मात्र, तिसऱ्या स्थानासाठी झालेल्या सामन्यात इंग्लंडने एम्बाप्पेच्या फ्रान्सवर मात केली. या कामगिरीमुळे इंग्लंडच्या संघाला गेल्या सहा दशकांतील विश्वचषकातील सर्वोत्तम यश मिळाल्याचे सांगितले जात आहे. कर्णधार म्हणून केनने संघाला दिलेले योगदानही या प्रवासात महत्त्वाचे ठरले.

लंडनमधील पुरस्कार सोहळ्यामुळे ऐतिहासिक क्षणाला विशेष महत्त्व

बॅलन डी’ओर पुरस्कार सोहळ्याचे आयोजन लंडनमध्ये करण्यात आल्याने या विजयाला आणखी वेगळे महत्त्व प्राप्त झाले. १९५६ मध्ये या पुरस्काराचा पहिला मानकरी ठरलेला इंग्लंडचा स्टॅन्ली मॅथ्यूज याची आठवणही या निमित्ताने ताजी झाली. इंग्लंडच्या फुटबॉल इतिहासातील दोन महत्त्वाच्या टप्प्यांना जोडणारा हा प्रसंग ठरल्याचे चित्र आहे.

केनच्या यशामुळे इंग्लिश फुटबॉलमध्ये नव्या चर्चेला सुरुवात झाली आहे. दीर्घकाळ जागतिक फुटबॉलमधील वैयक्तिक पुरस्कारांवर इतर देशांतील खेळाडूंचे वर्चस्व राहिल्यानंतर इंग्लंडच्या खेळाडूला पुन्हा हा सन्मान मिळणे महत्त्वाचे मानले जात आहे.

महिला बॅलन डी’ओरवर एलेक्सिया पुटेलसचे नाव

पुरुषांच्या गटातील केनच्या यशाबरोबरच महिला फुटबॉलमध्ये स्पेनच्या एलेक्सिया पुटेलसनेही मोठी कामगिरी केल्याचे वृत्त आहे. तिने तिसऱ्यांदा महिला बॅलन डी’ओर जिंकून आपल्या कारकिर्दीतील आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला.

बार्सिलोनाकडून खेळताना पुटेलसने उत्कृष्ट कामगिरी केली. संघाच्या महिला चॅम्पियन्स लीगसह विविध स्पर्धांमधील यशात तिचा वाटा महत्त्वाचा ठरला. स्पेनच्या राष्ट्रीय संघाच्या महिला नेशन्स लीगमधील यशातही तिचे योगदान असल्याचे सांगितले जाते.

दुखापतीनंतर दमदार पुनरागमन

पुटेलसने यापूर्वी २०२१ आणि २०२२ मध्ये सलग दोन वेळा महिला बॅलन डी’ओर जिंकला होता. मात्र, गुडघ्याच्या एसीएल दुखापतीमुळे तिच्या कारकिर्दीला मोठा अडथळा निर्माण झाला. त्यानंतर स्पेनची एताना बोनमती हिने सलग तीन वेळा हा पुरस्कार जिंकत महिला फुटबॉलमध्ये आपले वर्चस्व निर्माण केले होते.

मात्र, बोनमतीला डिसेंबरमध्ये झालेल्या पायाच्या दुखापतीमुळे यंदाच्या पुरस्काराच्या शॉर्टलिस्टमध्येदेखील स्थान मिळाले नसल्याचे वृत्त आहे. दुसरीकडे, पुटेलसने आपल्या कामगिरीत सातत्य राखत पुन्हा एकदा सर्वोच्च वैयक्तिक सन्मान मिळवल्याचे सांगितले जात आहे.

पुरुषांच्या गटात हॅरी केन आणि महिलांच्या गटात एलेक्सिया पुटेलस यांच्या कामगिरीमुळे फुटबॉल विश्वात या पुरस्कारांची चर्चा रंगली आहे. तथापि, या पुरस्कारांचे निकाल आणि संबंधित विक्रम प्रसिद्ध करण्यापूर्वी अधिकृत बॅलन डी’ओर नोंदींशी त्यांची पडताळणी करणे आवश्यक आहे.