दरवर्षी 16 सप्टेंबर रोजी जागतिक ओझोन दिवस किंवा ओझोन थर संरक्षण दिवस जगभरात साजरा केला जातो. 19 डिसेंबर 1994 रोजी 16 सप्टेंबर हा दिवस संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेने 'ओझोन दिन' म्हणून घोषित केला गेला आहे.

ओझोनच्या (World Ozone Day) थराच्या संरक्षणासाठी हे पाऊल उचलणे अत्यंत गरजेचे होते. जागतिक ओझोन दिवस 16 सप्टेंबर 1995 रोजी जगभरात प्रथमच साजरा करण्यात आला. ऑक्सफर्ड विद्यापीठाचे प्राध्यापक गॉर्डन डॉब्सन यांनी 1957 मध्ये ओझोनचा शोध लावला होता.

हा दिवस का साजरा केला जातो? जागतिक ओझोन दिन साजरा करण्यामागचा उद्देश लोकांना ओझोन संवर्धनाबाबत जागरूक करणे हा आहे. 16 सप्टेंबर 1987 रोजी, संयुक्त राष्ट्र आणि सुमारे 45 इतर देशांनी ओझोन थर कमी होण्यापासून संरक्षण करण्यासाठी मॉन्ट्रियल प्रोटोकॉलवर स्वाक्षरी केली.

हा दिवस साजरा करण्यामागचा उद्देश ओझोनच्या थराला नुकसान करणाऱ्या पदार्थांचा वापर किंवा उत्पादन कमी करणे हा आहे. उदाहरणार्थ, अशी उत्पादने, प्लॅस्टिक कंटेनर, एरोसोल किंवा क्लोरोफ्लुरोकार्बन असलेल्या फवारण्यांचा जास्त वापर करू नये. आपण पर्यावरणपूरक खतांचा वापर केला पाहिजे. वाहने, प्लास्टिक, टायर, रबर इत्यादींमधून निघणारा अतिरिक्त धूर जाळू नये, कारण ओझोनचा थर नष्ट होण्याचे हे सर्वात मोठे कारण आहे.

ओझोन म्हणजे काय?

ओझोन थर हा पृथ्वीच्या वातावरणाचा एक थर आहे . जे थेट सूर्यापासून येणाऱ्या किरणांना रोखतात. कर्करोगाचा सर्वाधिक धोका सूर्याच्या किरणांमुळे असतो. त्यामुळे त्वचेचा कर्करोगही होऊ शकतो. तर ओझोनचा थर सूर्याच्या किरणांना एक प्रकारे फिल्टर करून पृथ्वीवर पोहोचतो. त्यामुळे ओझोन थराचे महत्त्व लक्षात घेऊन हा दिवस साजरा करण्यात आला. त्यामुळे आपण अधिकाधिक झाडे लावली पाहिजेत जेणेकरून अधिकाधिक ऑक्सिजन निर्माण होऊन ओझोनचे रेणू तयार होऊ शकतील.