Hand Nails grow faster than toenails: चांगले सुंदर नख ठेवायला कोणाला आवडत नाहीत. फॅशनच्या या जमान्यात नेल आर्टचे युग आहे. मुली आपल्या नखांवर वेगवेगळे डिझाइन्स बनवतात. 

सध्या नखे आणि नेल आर्टचे खूप वेड आहे. तुमची नखे नेमकी कशापासून बनलेली आहेत याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का? पायाच्या नखांपेक्षा बोटांची नखे वेगाने का वाढतात? हा असा प्रश्न आहे ज्यावर कदाचित कोणाचे लक्ष गेले नसेल. 

• नखे कशापासून बनतात?

माणसांची किंवा प्राण्यांची नखे खूप कडक असतात. नखं केराटिन नावाच्या प्रोटीनपासून बनलेले असतात. हे सुरक्षित रक्षकासारखे काम करते. केअर हॉस्पिटल हाय-टेक सिटी, हैदराबाद येथील कन्सल्टंट डर्मेटोलॉजिस्ट डॉ. स्वप्ना प्रिया यांनी इंडियन एक्सप्रेसला सांगितले की, नखे ज्या प्रोटीनपासून बनतात ते मृत पेशींपासून बनलेले असते. जे एकत्र खूप कठीण होतात. आपल्या बोटांच्या वरच्या भागावर नखे असतात. जे दुखापत किंवा इतर प्रकारच्या संसर्गास प्रतिबंध करते. 

• नखांना जीव नसतो का?

नखे मृत पेशींपासून बनतात. म्हणूनच त्यात जीव नसतो. नखे मृत पेशींनी बनलेली असतात. ज्याला मेट्रिक्स म्हणून ओळखले जाते. 

मॅट्रिक्स नेहमी नवीन पेशी तयार करतो आणि जुन्या पेशी बाहेर फेकतो. ज्यामुळे नखे वाढतात आणि या पेशी जसजशी प्रगती करतात. तसतसे ऊती आकुंचन पावू लागतात. त्यामुळे नेल प्लेट्स कडक होतात. 

• नखांचे कार्य काय आहे?

1. नखे बोटांना आधार आणि संरचना प्रदान करतात. ज्यामुळे वस्तू अधिक प्रभावीपणे पकडता येतात आणि हाताळता येतात.

2. नखे आपल्या बोटांची संवेदनशीलता वाढवून आपल्या स्पर्शाची भावना देखील वाढवतात.

3. नखे स्क्रॅप करणे, लहान वस्तू उचलणे आणि नाजूक कामे करण्यासाठी एक साधन म्हणून काम करू शकते.

4. याशिवाय नेल आर्ट आणि डेकोरेशनच्या माध्यमातून नखांचा वापर स्व-अभिव्यक्तीसाठी करता येतो.

• पायाच्या नखांपेक्षा बोटांची नखे वेगाने का वाढतात?

फोर्टिस हॉस्पिटलमधील सल्लागार त्वचाविज्ञानी आणि सौंदर्यप्रसाधन तज्ज्ञ डॉ. स्मृती नस्वा सिंग मुलुंड यांनी सांगितले की, नखांची सरासरी वाढ दर महिन्याला 3 मिमी आणि बोटांसाठी 1.62 मिमी आहे. याची संभाव्य कारणे सांगताना डॉ. सिंग म्हणाले की, साधारणपणे हाताची नखे पायाच्या नखांपेक्षा जास्त वाढतात. 

आपण पायापेक्षा हाताची नखे जास्त वापरतो, त्यामुळे त्याची वाढ जास्त होते. म्हणूनच नखांची काळजी घेणे गरजेचे आहे. योग्य काळजी घेतल्यास नखे तुटत नाहीत. म्हणूनच नखे वेळोवेळी स्वच्छ केली पाहिजेत. जेणेकरून त्यात घाण आणि बॅक्टेरिया बसू शकत नाहीत. आणि सर्व प्रकारच्या संसर्गापासून वाचवता येते.

हात आणि पायांची नखे पूर्णपणे वाढण्यास (नवीन नखे) किमान ६ महिने लागतात.

तुमच्या माहितीसाठी आम्ही तुम्हाला सांगतो की हात आणि पायांची नखे पूर्णपणे वाढण्यास सुमारे 6 महिने लागतात. बाकीच्या बोटांच्या तुलनेत अंगठ्याची नखे हळूहळू वाढते. 

नखांमध्ये केराटिन असते जे मानवी शरीराला सर्वात मजबूत बनवते. 

शरीरात लोहाच्या कमतरतेमुळे, नखे समान नसतात. 

(Disclaimer - या लेखात देण्यात आलेली माहिती ही सर्वसामान्य ज्ञानावर आधारित असून अवलंब करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)