कोरोना महामारीने संपूर्ण जगाला अनेक वर्षे मागे ढकलले आहे. कोरोनाचा प्रभाव संपूर्ण पिढीवर किती वर्षे राहील हे कोणी सांगू शकत नाही, पण सध्या कोरोनाने इतक्या वेदना दिल्या आहेत की त्याची भरपाई करणे कठीण आहे.

(Corona Impact On Brain)

आता एका नवीन संशोधनात असे भयावह चित्र समोर आले आहे, ज्यात म्हटले आहे की, कोरोना महामारीमुळे लॉकडाऊनमध्ये असलेल्या किशोरवयीनांच्या मेंदूमध्ये आमूलाग्र बदल झाला आहे, ज्यामुळे त्यांचे मेंदू वेळेपूर्वी जुने झाले आहेत.

म्हणजेच काळानुरूप माणसाच्या मनात जे बदल घडतात, तो बदल टीनएजमध्येच झालेला असतो. अहवालानुसार, कोरोनामुळे मुलांमध्ये आळस, अस्वस्थता, स्क्रीन अॅडिक्शन, गैरवर्तन यासह अनेक मानसिक समस्या निर्माण झाल्या आहेत. त्यामुळे मुलांच्या शिकण्याच्या क्षमतेवरही परिणाम झाला आहे.

मुलांमध्ये केवळ शारीरिक बदलच झाले नाहीत तर ते व्यावहारिकदृष्ट्याही बदलले आहेत. स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीच्या एका नवीन अभ्यासात असे दिसून आले आहे की साथीच्या आजाराशी संबंधित तणावामुळे किशोरवयीन मुलांचे मेंदू शारीरिकरित्या बदलले आहेत, ज्यामुळे त्यांच्या मेंदूची रचना त्यांच्या साथीदारांच्या मेंदूपेक्षा अनेक वर्षे जुनी दिसते.

मेंदूचा भाग पातळ होऊ लागतो

स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीचे संशोधक आणि अभ्यासाचे प्रमुख लेखक इयान गॉटलीब यांनी सांगितले की, कालांतराने मेंदूच्या संरचनेत बदल होणे स्वाभाविक आहे. पौगंडावस्थेतील आणि यौवनाच्या सुरुवातीस मुलाचे शरीर वेगाने विकसित होते. या दरम्यान, मेंदूतील हिप्पोकॅम्पस आणि अमिग्डाला देखील वेगाने विकसित होतात.

मेंदूचे हे भाग स्मरणशक्ती आणि भावनांवर नियंत्रण ठेवतात. त्याच वेळी मेंदूच्या ऊतींचा काही भाग पातळ होतो. त्यांच्या संशोधनात, संशोधकांनी कोरोनापूर्वी आणि दरम्यान 163 मुलांच्या एमआरआय स्कॅनच्या डेटाचे विश्लेषण केले. त्यात असे दिसून आले की लॉकडाऊन दरम्यान, किशोरवयीन मुलांचा मेंदू खूप वेगाने विकसित झाला, ज्यामुळे मेंदू वृद्ध होणे सुरू झाले. हा अभ्यास बायोलॉजिकल सायकियाट्री ग्लोबल ओपन सायन्स जर्नलमध्ये प्रकाशित झाला आहे.

संपूर्ण पिढीवर धोक्याचे ढग

संशोधकांनी सांगितले की, आत्तापर्यंत मुलांच्या मेंदूमध्ये अशा प्रकारचे बदल मुले कोणत्याही प्रतिकूल जुनाट आजाराशी झुंज देत असताना दिसून आले आहेत. यामध्ये दुर्लक्ष, हाणामारी, कौटुंबिक अकार्यक्षमता अशा अनेक कारणांमुळे मुले अस्वस्थ होतात. अशा स्थितीत किशोरवयीन मुलांचा मेंदू अकाली वृद्ध होणे सुरू होते. गॉटलीब म्हणाले की, किशोरवयीन मुलांच्या मेंदूच्या संरचनेत दिसणारे बदल कायमस्वरूपी आहेत की नाही हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. संशोधकांनी सांगितले की अशा मानसिक बदलांमुळे या वयातील पौगंडावस्थेतील संपूर्ण पिढीला नंतर त्रास होऊ शकतो. त्यांनी सांगितले की, साधारणपणे ७० ते ८० वर्षे वयाच्या व्यक्तींना त्यांच्या मेंदूतील बदलांमुळे बौद्धिक क्षमता आणि स्मरणशक्तीची समस्या उद्भवते, परंतु 16-17 वर्षांच्या वयात असे बदल झाल्यास त्याचे काय परिणाम होतील, हे सध्या सांगितले जात नाही.