डेंग्यू-मलेरियाप्रमाणेच चिकुनगुनियाही धोकादायक बनत चालला आहे. अशा परिस्थितीत डासांना प्रतिबंध करणे हा एकमेव पर्याय उरतो, सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे हे दोन्ही डास दिवसा चावतात. बर्‍याच अभ्यासात असे आढळून आले आहे की चिकुनगुनियाचे डास घराबाहेर जास्त चावतात, तथापि, ते घरामध्ये देखील प्रजनन करू शकतात.

पावसाळा सुरू झाल्याने डेंग्यू-मलेरियासोबतच चिकुनगुनियाचाही धोका निर्माण होतो आहे. चिकुनगुनिया हा देखील सामान्यतः पावसाच्या पाण्यात प्रजनन करणाऱ्या डासांच्या चावण्यामुळे होणाऱ्या काही आजारांपैकी एक आहे. माणसांमध्ये हा आजार चिकुनगुनिया विषाणू वाहणाऱ्या डासांच्या चाव्यामुळे होतो. या डासांना एडिस इजिप्ती आणि एडिस अल्बोपिक्टस असे म्हणतात. या दोन्ही प्रजातींच्या मादी डासांच्या चाव्याव्दारे चिकुनगुनियाचा प्रसार होतो.

डासांना प्रतिबंध करणे हा एकमेव पर्याय

डेंग्यू-मलेरियाप्रमाणेच चिकुनगुनियाही धोकादायक बनत चालला आहे. अशा परिस्थितीत डासांना प्रतिबंध करणे हा एकमेव पर्याय उरतो, सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे हे दोन्ही डास दिवसा चावतात. बर्‍याच अभ्यासात असे आढळून आले आहे की चिकुनगुनियाचे डास घराबाहेर जास्त चावतात.

डास घरामध्ये देखील प्रजनन करू शकतात. चिकुनगुनियाच्या विषाणू डासांमधून थेट माणसात आणि नंतर माणसातून माणसात डासांच्या माध्यमातून पसरतो. एडिस इजिप्ती आणि एडिस अल्बोपिक्टसचे डास उत्पन्न होणार नाहीत याची काळजी घेतल्यास आपल्याला कधीच चिकनगुनियाची लागण होणार नाही.

चिकुनगुनिया झाल्यास काय करावे

सामान्यतः लोकांना असे वाटते की चिकुनगुनिया होण्यासाठी रुग्णालयात जाणे हा एकमेव मार्ग आहे. पण ते तसे नाही. डॉक्टरांच्या संपर्कात राहणे महत्त्वाचे आहे, परंतु घरी राहूनही या आजारापासून मुक्ती मिळू शकते.

1. चिकुनगुनियासाठी कोणतेही विशिष्ट औषध उपलब्ध नाही. अशावेळी डॉक्टरांनी दिलेले औषधच घ्यावे. स्वत: उपचार टाळा आणि कोणतेही औषध घेऊ नका. या विषाणूवर कोणतीही लस उपलब्ध नाही.

2. घरीच राहा आणि शक्य तितकी विश्रांती घ्या. या काळात विश्रांती सर्वात महत्त्वाची असते.

3. लोक अनेकदा चिकनगुनियामध्ये डी-हायड्रेशनची तक्रार करतात. या प्रकरणात, अधिक आणि अधिक द्रव घ्या. द्रव आहार घेणे देखील फायदेशीर ठरेल.

4. जर तुम्ही इतर कोणत्याही आजारासाठी औषध घेत असाल तर त्याबद्दल तुमच्या डॉक्टरांना नक्की सांगा. दोन प्रकारची औषधे एकत्र घेणे देखील धोकादायक ठरू शकते.

5. व्हिटॅमिन सी मिळणाऱ्या गोष्टींचे अधिकाधिक सेवन करा. व्हिटॅमिन सी रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्याचे काम करते.

6. जास्त तेलकट आणि मसालेदार पदार्थ खाणे टाळा.

7. नारळ पाणी आणि भाज्यांचे सूप अवश्य घ्यावे. या दरम्यान, शरीर खूप कमकुवत होते, अशा परिस्थितीत हा द्रव आहार ऊर्जा देण्याचे काम करतो.

8. बर्फाचा पॅक टॉवेलमध्ये गुंडाळा आणि सांध्यावर ठेवा आणि हलके दाबा. हे वेदना कमी करण्यास मदत करेल.

घरी राहूनही योग्य काळजी घेतल्यास हा आजार बरा होऊ शकतो, पण आजाराच्या काळात डॉक्टरांच्या संपर्कात राहा. परिस्थिती सुधारण्याऐवजी बिघडत चालली आहे, असे वाटत असेल तर अजिबात उशीर करू नका. चिकनगुनियावर उपचार काय आहे.

सामान्यतः असे मानले जाते की चिकनगुनियाचा विषाणू मानवांसाठी घातक नाही, परंतु त्याची लक्षणे गंभीर असल्यास, तो रुग्णाला अशक्त बनवू शकतो. योग्य डॉक्टरांकडून उपचार केल्यास रुग्णांचा ताप आठवडाभरात बरा होतो. हाडे आणि सांधेदुखी बरी होण्यासाठी अनेक महिने लागू शकतात. या आजाराचे 20 टक्के रुग्ण बरे झाल्यानंतर बराच काळ सांधेदुखीची तक्रार करतात.