Goa: कोरोना महामारीच्या काळातील टाळेबंदीनंतर अनेक पारंपरिक व्यवसायांवर संक्रांत आली. कुटुंबाचा चरितार्थ किंवा आर्थिक कमाईचे साधन म्हणा, अनेकांनी भाजी, फळ विक्री आदी मिळेल तो व्यवसाय सुरू केला. मात्र, पूर्वी बँजोवादन व्यवसायात झोकून दिलेले संजय जाधव हे कोरोना महामारीनंतर आपल्या पारंपरिक बुरुड व्यवसायाकडे वळले आहेत.

कोरोना महामारीतील मोठ्या उलाढालींनंतर पारंपरिक व्यवसायापासून दूर झालेले काहीजण पुन्हा आपल्या व्यवसायाकडे वळले. याचेच उदाहरण सध्या मुस्लिमवाडा-डिचोली येथे अनुभवायला मिळते.

डिचोली-साखळी रस्त्याच्या बाजूला एक गृहस्थ चक्क बुरुड साहित्य बनविण्याचा व्यवसाय करत आहेत. हे गृहस्थ म्हणजेच संजय जाधव. एखादी पारंपरिक कला अवगत असेल, तर संकटाच्या वेळी त्याचा कसा उपयोग होऊ शकतो, त्याचे उदाहरण म्हणून संजय जाधव यांच्याकडे पाहता येईल.

संजय जाधव हे मूळचे महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यातील. 30 वर्षांपूर्वी जाधव यांचे कुटुंब डिचोलीत स्थायिक झाले. त्यावेळी संजय दोन ते तीन वर्षांचे असावेत. त्यावेळी त्यांचे वडील आणि आजोबा पारंपरिक बुरुड व्यवसाय करत. साधारण वीस वर्षांचे असताना संजय जाधव हे पारंपरिक बुरुड व्यवसायाऐवजी बँडवादनाकडे वळले.

लग्न, आदी समारंभांना आमंत्रणे मिळू लागल्याने या व्यवसायात त्यांचा उत्साह वाढला. हळूहळू त्यांनी या व्यवसायात झोकून दिले आणि बँजो ग्रुप तयार केला. दोन वर्षांपूर्वी कोरोना महामारी वाढल्यानंतर टाळेबंदीचा काळ आला.

टाळेबंदीत अनेक व्यवसाय ठप्प झाले. लग्नसोहळे आदी शुभकार्यांवर निर्बंध आले. त्यामुळे बँजो, बँडवादनावर संक्रांत आली. अशा संकट काळात संजय यांच्यासमोर आर्थिक कमाईचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला. अखेर त्यांनी वडिलोपार्जित बुरुड व्यवसायात लक्ष घातले. सध्या बुरूड कलेतून तयार केलेल्या वस्तूंना बरीच मागणी असून त्यांनी स्वत: तयार केलेल्या विविध गृहोपयोगी वस्तू आकर्षक आहेत.

कोरोनाने मारले, बुरुड व्यवसायाने तारले

कोरोना महामारीत खरे तर बुरुड व्यवसायानेच आम्हाला तारले. त्यामुळे या व्यवसायापासून आता दूर होण्यास मन होत नाही. बुरुड साहित्याला मागणी असल्याने हा व्यवसाय आर्थिक कमाईचे जोड साधन बनले आहे. बँजोला आमंत्रण नसले, की बुरुड साहित्य तयार करण्यात मी वेळ घालवत आहे. याकामी मला पत्नी मदत करते. पारंपरिक कलेचा आता मला फायदा झाला आहे, असे संजय जाधव म्हणाले.

मुस्लिमवाडा परिसरात रस्त्याच्या बाजूने बसून त्यांनी बांबूच्या बेतापासून बुरुड साहित्य बनविण्यास प्रारंभ केला. कोरोना महामारीचा धोका कमी झाल्यानंतर लग्न सोहळे, शुभकार्ये आदी समारंभांवरील निर्बंध मागे घेतले.

हळूहळू पारंपरिक व्यवसाय आदी व्यवहार पूर्वपदावर आले. आता संजय जाधव यांच्या बँजोवादन ग्रुपला पूर्वीप्रमाणे आमंत्रणे येऊ लागली आहेत. मात्र, पर्याय आणि गरज म्हणून सुरू केलेला बुरुड व्यवसाय जाधव यांनी बंद केलेला नाही. आजही बुरुड साहित्याला मोठी मागणी आहे.