इस्रायल आणि हमास यांच्यात सुरु असलेले युद्ध आता इराणपर्यंत पोहोचले आहे. इस्रायलने तेहरानवर क्षेपणास्त्र हल्ला केल्यानंतर मध्य पूर्वेतील तणाव शिगेला पोहोचला. या तणावाचा परिणाम जागतिक स्तरावर तेलाच्या किमतींवरही दिसून येत आहे. अवघ्या दोन दिवसांत ब्रेंट क्रूडची किंमत प्रति बॅरल 10 डॉलरने वाढून 75 डॉलरवर पोहोचली. भारतासारखे देश, जे त्यांच्या 85 टक्के ऊर्जेच्या गरजा आयातीद्वारे पूर्ण करतात त्यांच्यावर या बदलाचा थेट परिणाम होऊ शकतो.

भारतावर तणावाचा किती परिणाम होणार?

दरम्यान, भारत (India) आपल्या एकूण तेल गरजेच्या सुमारे 44.6 टक्के तेल मध्य पूर्वेतून आयात करतो. अशा परिस्थितीत, जर हा तणाव दीर्घकाळ चालू राहिला तर कच्च्या तेलाच्या किमतीत आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. जरी भारताने आपल्या पुरवठ्याच्या स्रोतांमध्ये विविधता आणली असली तरी कच्च्या तेलाच्या किमतीत 10 टक्क्यांपेक्षा जास्त वाढ झाल्यास आयात बिल 90,000 कोटी रुपयांपर्यंत वाढू शकते.

तणावाचा कसा परिणाम होईल?

महागाई वाढ: जर कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल 10 डॉलरने वाढल्या तर किरकोळ महागाई 0.5 टक्क्यांपर्यंत वाढू शकते. पेट्रोल (Petrol), डिझेल आणि एलपीजी सारख्या जीवनावश्यक वस्तू महाग होतील, ज्यामुळे वाहतूक आणि उत्पादन खर्च देखील वाढेल.

आयात बिलावर दबाव: तेलाच्या किमतीमुळे भारताची चालू खात्यातील तूट (सीएडी) वाढू शकते, ज्यामुळे परकीय चलन साठ्यावर परिणाम होईल.

रुपया कमकुवत: डॉलरची मागणी वाढल्याने आणि आयात बिलात वाढ झाल्यामुळे रुपया घसरु शकतो. यामुळे केवळ तेलच नाही तर इतर आयातित वस्तू देखील महाग होतील.

आर्थिक वाढ मंदावेल: वाढत्या खर्चामुळे उद्योग आणि सेवांच्या वाढीवर परिणाम होईल, ज्यामुळे जीडीपी वाढीमध्ये घट होऊ शकते.

शेअर बाजारात घसरण: मध्य पूर्वेतील तणाव वाढण्यापूर्वीच ऑक्टोबर 2024 मध्ये बाजारात मोठी घसरण दिसून आली. यावेळीही सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये मोठी घसरण अपेक्षित आहे.

नोकऱ्यांवर परिणाम: जेव्हा महागाई वाढते तेव्हा कंपन्या खर्च कमी करण्याचे उपाय करतात. याचा परिणाम नोकऱ्या, पगार आणि पदोन्नतीवरही होऊ शकतो.

भारताची तयारी

भारताने अनेक देशांमध्ये तेल आयातीचे स्रोत वाढवले ​​आहेत. सध्या, रशिया हा भारताचा सर्वात मोठा तेल पुरवठादार आहे, जो एकूण आयातीपैकी सुमारे 35-40 टक्के वाटा आहे. याशिवाय, इराक, सौदी अरेबिया, युएई, व्हेनेझुएला, नायजेरिया आणि अमेरिकेतूनही तेल खरेदी केले जात आहे. तसेच, सरकारने जैवइंधन आणि ग्रीन हायड्रोजन सारख्या पर्यायांवर काम वेगवान केले आहे. पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी सांगितले की, भारतात पुरेसा साठा आहे. जागतिक संकट असूनही पुरवठा खंडित होणार नाही.