रवांडा या आफ्रिकन देशात 1994 च्या नरसंहारातील (1994 Rwanda Genocide) क्रूर हत्याराचा मृत्यू झाला आहे. जगातील सर्वात क्रूर मारेकर्‍यांपैकी एक प्रोटाईस मपिरन्या (Protais Mpiranya) पळून गेला होता. 20 वर्षांपासून त्याचा शोध सुरु होता. रवांडा प्रेसिडेंशियल गार्डचा माजी कमांडर मापिरान्याचा मृतदेह पुरलेला आढळून आला आहे. मिळालेल्या माहितीच्या आधारे संयुक्त राष्ट्रांच्या तपासकर्त्यांनी याविषयी माहिती दिली. त्यावर हाताने बनवलेले डिझाइन सापडले आहे. (20-year manhunt for one of world most brutal killers has come to decisive end in overgrown cemetery outside Harare)

दरम्यान, संयुक्त राष्ट्रांच्या (United Nations) अन्वेषकांनी दिलेल्या माहितीनुसार मापिरान्याचा मृतदेह बाहेर काढण्यात आला. गुरुवारी डीएनए चाचणीद्वारे त्याची पुष्टी झाली. या शोधाचे नेतृत्व करणारे संयुक्त राष्ट्राचे प्रवक्ते सर्गेई ब्रेमेरात्झ म्हणाले की, तो मुख्य फरारी व्यक्तींपैकी शेवटचा होता. त्याच्या मृतदेहाच्या शोधामुळे तो यापुढे कोणालाही इजा पोहोचवणार नाही याची खात्री झाली आहे. नरसंहारामध्ये हजारो रवांडा नागरिकांच्या (Citizens) हत्येला प्रोत्साहन दिल्याचा आरोप प्रोटास मपिरन्यावर आहे. ऑक्‍टोबर 2006 मध्ये झिम्बाब्वेमधील हरारेमध्ये वयाच्या 50 व्या वर्षी टीबीमुळे झालेल्या हृदयविकाराच्या झटक्याने त्याचे निधन झाले.

मृत्यूची बातमी जगापासून लपवून ठेवली

मपिरन्याचे कुटुंबीय आणि समर्थकांनी त्याच्या मृत्यूची बातमी जगापासून लपवून ठेवली. ओळख लपवून तो चार वर्षे झिम्बाब्वेमध्ये राहत होता. तर तिथले सरकार मपिरन्या आपल्या देशात नाही असे सांगत राहिले. हरारे येथे या दहशतवादी (Terrorist) मारेकऱ्याची कबर सापडल्यानंतर पुढील तपास करण्यात आला. ज्यामध्ये तो झिम्बाब्वेच्या लष्करी विमानाने इथे आला होता. या काळात तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष रॉबर्ट मुगाबे (Robert Mugabe) यांच्या कारकिर्दीत तो अनेकदा झिम्बाब्वेच्या (Zimbabwe) अधिकाऱ्यांच्या संपर्कात होता. मुगाबे यांच्या सरकारला मापिरान्या कोण आहे आणि त्याने कोणता गुन्हा केला आहे हे माहीत होते, तरीही 1998 ते 2003 या काळात दुसऱ्या काँगो युद्धात त्याला मुख्य आरोपी घोषित करण्यात आले होते.

800,000 लोक मरण पावले

तपास करत असणाऱ्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, “झिम्बाब्वेच्या अधिकाऱ्यांना तो हरारेमध्ये असल्याची माहिती होती. तो झिम्बाब्वेच्या अधिकाऱ्यांसोबत बैठक घेताना एकदा दिसला होता. अर्थात तो आपली ओळख लोकांपासून लपविण्याचा प्रयत्न करत होता, परंतु त्याच्या झिम्बाब्वेत येण्यामागचे मुख्य कारण म्हणजे त्याचे येथील लोकांशी असलेले संबंध होते. ज्यामध्ये 800,000 तुत्सी आणि मध्यम हुतुस लोक मारले गेले. नरसंहार आणि मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्यांसह इतर गुन्ह्यांमध्ये त्याला दोषी ठरवण्यात आले आहे. परंतु त्याला खटल्यासाठी पकडता आले नाही.