कल्पना करा तुमच्या मोबाईलवर एकाच वेळी लाइव्ह क्रिकेट सामना, चित्रपट आणि आवडता टीव्ही शो स्ट्रीम होत आहे... तेही मोबाईल डेटा किंवा वाय-फायशिवाय! हे आता फक्त कल्पना राहिलेलं नाही. भारतात लवकरच सुरू होणारे डायरेक्ट-टू-मोबाइल (D2M) तंत्रज्ञान ही क्रांती प्रत्यक्षात घडवून आणणार आहे. हे तंत्रज्ञान तुमच्या मोबाईल फोनला थेट "टीव्ही रिसीव्हर" मध्ये रूपांतरित करणार आहे.

D2M म्हणजे काय?

डायरेक्ट-टू-मोबाइल (D2M) ही अशी प्रणाली आहे जी उपग्रह आणि ब्रॉडकास्ट टॉवरवरून थेट मोबाईल फोनला सिग्नल पाठवते. त्यामुळे व्हिडिओ पाहण्यासाठी इंटरनेटची अजिबात आवश्यकता नसते.

• नेटवर्क नसलेल्या भागांतही काम करते

• इंटरनेट खर्च शून्य

• फीचर फोनवरही चालणार

• व्हिडिओ स्ट्रीमिंगवर कोणताही ‘जाम’ नाही

या प्रणालीद्वारे व्हिडिओ कंटेंट जणू FM रेडिओप्रमाणे थेट मोबाईलवर पोहोचेल. हे सिग्नल्स साधारण १०० मीटर पर्यंत प्रभावी असतील.

भारतामध्ये अजूनही अंदाजे २० कोटी लोक फीचर किंवा कीपॅड फोन वापरतात. D2M तंत्रज्ञानामुळे हे वापरकर्ते आता इंटरनेटशिवाय लाइव्ह टीव्ही, चित्रपट, क्रीडा, बातम्या यांचा आनंद घेऊ शकतील. त्यामुळे ग्रामीण आणि दुर्गम भागांसाठी हे तंत्रज्ञान माहिती आणि मनोरंजनाची नवी क्रांती ठरणार आहे.

कोणत्या कंपन्या करत आहेत तयारी?

लावा आणि HMD यांनी D2M सपोर्ट असलेले फीचर फोन तयार करण्यास सुरुवात केली आहे.
या फोनची किंमत अंदाजे ₹२,००० ते ₹२,५०० असेल. हे फोन टाटा ग्रुपची कंपनी सांख्य लॅब्स विकसित केलेल्या SL-3000 चिपसेटवर आधारित असतील.

गेल्या वर्षी सांख्य लॅब्सची टाटाच्या तेजस नेटवर्क्समध्ये विलीन प्रक्रिया पूर्ण झाली.लावाचे CMO संजिव अग्रवाल यांनी सांगितले की हे फोन पुढील सहा महिन्यांत बाजारात उपलब्ध होतील.

D2M प्रसारण कुठून सुरू होणार?

प्रारंभी, प्रसार भारती या तंत्रज्ञानाद्वारे कंटेंट प्रसारित करणार आहे. त्यामुळे:

• दूरदर्शन

• ऑल इंडिया रेडिओ

यांसारखे सरकारी चॅनल्स सर्वप्रथम D2M वर उपलब्ध होतील. भविष्यात हे तंत्रज्ञान स्मार्टफोनमध्येही जोडण्याची योजना आहे.