महागाईने गरिबांच्या ताटातील अन्न हिरावून घेतले आहे. आता मीठ घालून ब्रेड खाण्याचा पर्याय उरला होता तर आता महागाईने यावरही वाईट नजर टाकली आहे . आगामी काळात मीठ महागण्याची शक्यताही बळावली आहे . येत्या काळात मिठाच्या उत्पादनात 30 टक्क्यांनी घट होऊ शकते, अशी चर्चा आहे. (Salt Price)

अशी परिस्थिती का निर्माण झाली याचा विचार केला तर देशातील सर्वात मोठे मीठ उत्पादक राज्य गुजरातमध्ये कापणीचा हंगाम सुरू होण्यास उशीर झाल्यामुळे ही समस्या निर्माण झाली आहे. उत्पादन घटले तर चलन दरही वाढताना दिसतील. अशा परिस्थितीत वाढत्या महागाईत मीठाच्या किमतीतही वाढ होण्याची शक्यता आहे.

साधारणपणे गुजरातमध्ये मार्चपासून मिठाचे उत्पादन सुरू होते. परंतु प्रदीर्घ मान्सूनमुळे एप्रिलच्या मध्यापासून बहुतांश ठिकाणी विशेषतः किनारपट्टी भागात उत्पादन सुरू झाले. जूनच्या मध्यापूर्वी मान्सून सुरू झाल्यास उत्पादनात आणखी कपात होईल, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. गेल्या वर्षी ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत राज्यात पाऊस झाला होता. त्यामुळे शेतकऱ्यांना उत्पादनासाठी कमी वेळ मिळाला होता.

मीठ उत्पादनात भारताचा तिसरा क्रमांक

गुजरातमध्ये साधारणपणे ऑगस्टपासून मिठाचे उत्पादन सुरू होते. कमी उत्पादन झाल्यास केंद्र सरकार मिठाच्या निर्यातीवर बंदी घालू शकते. भारतात दरवर्षी सरासरी 30 दशलक्ष टन मिठाचे उत्पादन होते. अमेरिका आणि चीननंतर भारत हा जगातील तिसरा सर्वात मोठा मीठ उत्पादक देश आहे. भारत जगभरातील 55 देशांमध्ये मीठ निर्यात करतो. देशातील मिठाच्या एकूण उत्पादनात गुजरातचा वाटा सुमारे 90% आहे.

भारताच्या एकूण मीठ उत्पादनापैकी सुमारे 10 दशलक्ष टन मीठ निर्यात केले जाते. ज्याचा 1 कोटी 25 लाख टन एवढा व्यवहार होतो. उर्वरित मिठ किरकोळ ग्राहक वापरतात. आता मिठाच्या कमतरतेमुळे काय परिणाम होईल हे येणाऱ्या काळात कळेलच. मिठाच्या उत्पादनात घट झाल्याने काच, पॉलिस्टर, प्लास्टिक, रसायन आणि इतर महत्त्वाच्या उद्योगांवर परिणाम होईल.

स्वातंत्र्यापूर्वी, भारताची मिठाची गरज हिमाचल प्रदेशातील मिठाच्या खाणींमधून उत्खनन केलेल्या सेंधव मीठाने भागवली जात होती. यामुळे, ब्रिटीश सरकारने याला खाण्याचे मीठ म्हणून निश्चित केले होते. सध्या सुमारे 90% कच्चे मीठ सौर बाष्पीभवन प्रक्रियेद्वारे तयार केले जात आहे. गुजरातमध्ये मीठाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर होते आणि या क्षेत्रात अनेकांना रोजगारही मिळाला आहे. उत्पादनात घट झाल्याने त्याचा व्यवसायावर परिणाम झाल्याचे दिसते.