जम्मू-काश्मीरमध्ये आज सकाळी भूकंपाचे धक्के जाणवले. रिश्टर स्केलवर त्याची तीव्रता 3.2 इतकी मोजली गेली. मात्र अद्यापपर्यंत जीवित व वित्तहानी झाल्याचे वृत्त मिळालेले नाही. नॅशनल सेंटर फॉर सिस्मॉलॉजीच्या अधिकाऱ्यांनी ही माहिती दिली. बुधवारी सकाळी 5.43 च्या सुमारास जम्मू-काश्मीरमधील (Jammu Kashmir) पहलगामपासून 15 किमी दक्षिण-नैऋत्य दिशेला भूकंपाचे धक्के जाणवले, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. (Earthquake In Jammu Kashmir Latest News)

याआधी 10 फेब्रुवारीला जम्मू-काश्मीरमध्ये भूकंपाचे धक्के जाणवले होते. त्याची तीव्रता रिश्टर स्केलवर 3.8 मोजली गेली. नॅशनल सेंटर फॉर सिस्मॉलॉजीने (एनसीएस) ही माहिती दिली. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की भूकंपाचा केंद्रबिंदू केल, गिलगिट-बाल्टिस्तानमध्ये 29 किमी खोलीवर होता. त्याचवेळी, याआधीही म्हणजेच ५ फेब्रुवारीला जम्मू-काश्मीरसह खोऱ्यातील अनेक भागात भूकंपाचे जोरदार धक्के जाणवले होते. रिश्टर स्केलवर त्याची तीव्रता 5.7 इतकी मोजली गेली.

भूकंप कशामुळे होतात?

पृथ्वी चार थरांनी बनलेली आहे. आतील गाभा, बाह्य कोर, आवरण आणि कवच कोर. कवच आणि वरचा आवरण कोर लिथोस्फीअर म्हणून ओळखला जातो. हा 50 किमी जाडीचा थर अनेक विभागांमध्ये विभागलेला आहे. त्यांना टेक्टोनिक प्लेट्स म्हणतात. या टेक्टोनिक प्लेट्स त्यांच्या जागी फिरत राहतात. जेव्हा ही प्लेट खूप हलू लागते तेव्हा त्याला भूकंप म्हणतात. या प्लेट्स त्यांच्या ठिकाणाहून क्षैतिज आणि उभ्या दोन्ही बाजूंनी हलू शकतात.

भूकंपाचे धक्के कसे मोजायचे

भूकंपाचे मोजमाप सिस्मोग्राफद्वारे केले जाते. भूकंपाच्या क्षणाची तीव्रता पारंपारिकपणे मोजली जाते किंवा संबंधित आणि अप्रचलित रिश्टर तीव्रता घेतली जाते. 3 रिश्टर तीव्रतेचा भूकंप सामान्य आहे तर 7 रिश्टर तीव्रतेच्या भूकंपामुळे गंभीर नुकसान होत आहे. भूकंपामुळे केवळ जीवित आणि मालमत्तेची हानी होत नाही तर इमारती, रस्ते, धरणे आणि पूल इत्यादींचेही मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते.

हे रोखण्यासाठी भूकंपरोधक घरे बांधणे आवश्यक आहे. डिझास्टर किट बनवा - ज्यामध्ये रेडिओ, मोबाईल, आवश्यक कागदपत्रे, टॉर्च, मॅच, चप्पल, मेणबत्ती, काही पैसे आणि आवश्यक औषधे असतील. भूकंप झाल्यास ताबडतोब वीज आणि गॅस बंद करा. एवढेच नाही तर लिफ्टचा अजिबात वापर करू नका. जेव्हाही भूकंपाचे धक्के जाणवतात तेव्हा ताबडतोब मोकळ्या जागेत जा आणि झाडे आणि वीज तारांपासून दूर रहा.