Sameer Amunekar
बाणकोट किल्ला रत्नागिरी जिल्ह्यात, मंडणगड तालुक्यातील ठिकाणापासून ३५ किमी. अंतरावर, सावित्री नदीच्या मुखावर एका उंच भूशिरावर वसलेला आहे. हिम्मतगड किंवा फोर्ट व्हिक्टोरिया या नावानेही ओळखला जातो.
मंडणगड ते वेळास राज्य महामार्गावरून उमरोली व बाणकोट गावापर्यंत पोहोचता येते; तिथून छोट्या घाट रस्त्याने गडापर्यंत जायचा मार्ग आहे. घाट रस्ता दाट आमराईतून बाणकोट टेकडीच्या माथ्यावर पोहोचतो.
पठारावर गडाचा मागील तट, बुरूज व तटाखालील खंदक दिसतो. मुख्य दरवाजा उत्तरेला असून जमिनीकडून सहज प्रवेश न होण्यासाठी १० फूट खोल आणि १५ फूट रुंद खंदक खोदलेला आहे.
जांभा दगडात खोदलेला हा खंदक फक्त आग्नेयेकडील भागात आहे आणि सध्या अर्धवट बुजलेला आहे; कोकणातील जयगड, देवगड, यशवंतगड इत्यादी किल्ल्यांसारखा.
खंदक व तटबंदी डावीकडे ठेवून उजवीकडे वळसा घालून मुख्य दरवाजाजवळ पोहोचता येते; दरवाजाजवळून समुद्राचे सुंदर दर्शन होते.
गडाचा मुख्य दरवाजा उत्तराभिमुख असून दोन बुरुजांमध्ये बांधलेला आहे आणि अद्याप पूर्ण स्थितीत टिकलेला आहे.
दरवाजापासून पायऱ्या समुद्रापर्यंत उतरतात, ज्या बुजलेल्या अवस्थेत दिसतात; पायऱ्या संपल्यावर पडकोटात बुरुज व तटबंदीचे अवशेष दिसतात.