Sameer Panditrao
अमेरिकेची अवकाश संशोधन संस्था ‘नासा’ने १९७७ मध्ये प्रक्षेपित केलेले ‘व्हॉयेजर-१’ हे सौरमालेच्या पलीकडे गेलेले मानवनिर्मित यान आहे.
हे यान पुढील वर्षी १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी पृथ्वीपासून सर्वांत दूर एक प्रकाश दिवस एवढ्या अंतरावर पोहोचणार आहे.
अंतराळात आतापर्यंत मानवाने तयार केलेले कोणतेही यान एवढ्या दूरपर्यंत पोहोचलेले नाही. गुरू आणि शनी ग्रहांचा अभ्यास करणे हे ‘व्हॉयेजर -१’ मोहिमेचे उद्दिष्ट होते.
‘नासा’च्या माहितीनुसार हे यान सध्या पृथ्वीपासून २५.२ अब्ज किलोमीटर अंतरावर आहे. पृथ्वीवरून तेथे रेडिओ सिग्नल पोहोचण्यासाठी २३ तासांपेक्षा जास्त वेळ लागतो.
पुढील ‘व्हॉयेजर-१’चे २५.९ अब्ज किलोमीटर अंतरावर पोहोचल्यानंतर रेडिओ सिग्नल तेथे पोहोचण्यास आणि तेथून परत येण्यास पूर्ण २४ तास लागतील.
सेकंदाला १७ किमी वेगाने प्रवास करणाऱ्या ‘व्हॉयेजर-१’ ला हेच अंतर पार करण्यासाठी तब्बल ४९ वर्षांहून अधिक काळ लागला आहे.
प्रकाश दिवस म्हणजे प्रकाशतरंग आणि रेडिओ सिग्नल २४ तासांत पार करणारे २५.९अब्ज किलोमीटर अंतर. प्रकाश-वर्ष हे जवळपास ९५० अब्ज किलोमीटर अंतर आहे.