Sameer Amunekar
झाडांना दुपारी कडक उन्हात कधीही पाणी घालू नका. सकाळी सूर्योदयापूर्वी (१० च्या आधी) किंवा संध्याकाळी सूर्यास्तानंतर (६ नंतर) पाणी दिल्यास मुळांना थंडावा मिळतो आणि पाणी बाष्पीभवनामुळे उडून जात नाही.
कुंडीतील मातीवर वाळलेला पालापाचोळा, नारळाच्या शेंड्या किंवा गवताचा थर द्या. यामुळे मातीतील ओलावा जास्त काळ टिकून राहतो आणि थेट उन्हामुळे मुळे जळत नाहीत.
कडक दुपारच्या उन्हापासून झाडांचे संरक्षण करण्यासाठी 'ग्रीन नेट' (शेड नेट) वापरा. जर शक्य नसेल, तर नाजूक झाडे दुपारच्या वेळी सावलीत किंवा घराच्या आत हलवा.
सर्व कुंड्या विखुरलेल्या न ठेवता एकमेकांच्या जवळ ठेवा. यामुळे झाडांच्या पानांमधून बाहेर पडणाऱ्या बाष्पामुळे तिथे एक आर्द्रतेचे (Humidity) वातावरण तयार होते आणि झाडे लवकर सुकत नाहीत.
वरवर थोडे पाणी न घालता कुंडीच्या खालच्या छिद्रातून पाणी बाहेर येईपर्यंत पाणी द्या. यामुळे पाणी तळातील मुळांपर्यंत पोहोचते आणि झाडाला पूर्णपणे हायड्रेशन मिळते.
उन्हाळ्यात झाडांना जास्त गरम किंवा रासायनिक खते देणे टाळावे. उन्हामुळे झाड आधीच तणावात असते, अशा वेळी जड खतांमुळे झाड जळण्याची शक्यता असते. त्याऐवजी शेणखताचे पाणी किंवा ताक यांसारखी थंड खते वापरा.
कुंडीच्या खाली एक छोटी पसरट डिश किंवा ट्रे ठेवा आणि त्यात थोडं पाणी भरून ठेवा. यामुळे उन्हाच्या तडाख्यात कुंडीतील माती खालून ओलावा शोषून घेते.