Sameer Amunekar
दररोज झोपण्याची आणि उठण्याची एकच वेळ निश्चित करा. यामुळे शरीराचे 'बायोलॉजिकल क्लॉक' सेट होते, ज्यामुळे रात्री वेळेवर झोप लागते आणि सकाळी उठल्यावर थकवा जाणवत नाही.
झोपण्यापूर्वी किमान ३० ते ६० मिनिटे मोबाईल, लॅपटॉप आणि टीव्ही स्क्रीनपासून दूर राहा. या उपकरणांतून निघणारा 'ब्लू लाईट' झोपेच्या हार्मोनला (मेलाटोनिन) अडथळा निर्माण करतो.
रात्री उशिरा चहा, कॉफी किंवा जास्त मसालेदार जेवण टाळा. यामुळे पचनक्रियेत अडथळा येतो आणि झोप वारंवार मोडू शकते. रात्रीचे जेवण झोपण्यापूर्वी किमान ३ तास आधी असावे.
तुमची बेडरूम शांत, अंधारी आणि हवेशीर ठेवा. आरामदायी गादी आणि उशीचा वापर केल्याने शरीराला योग्य आधार मिळतो आणि गाढ झोप लागण्यास मदत होते.
झोपण्यापूर्वी एखादे प्रेरणादायी पुस्तक वाचा किंवा शांत संगीत ऐका. यामुळे मेंदूला शांत होण्याचे संकेत मिळतात आणि तणावाचे विचार कमी होऊन लवकर झोप येते.
झोपण्यापूर्वी कोमट पाण्याने स्नान केल्यास शरीराचे स्नायू शिथिल होतात. यामुळे दिवसभराचा शारीरिक आणि मानसिक ताण हलका होतो, जो शांत झोपेसाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
बिछान्यावर पडल्यावर ५-१० मिनिटे ध्यान करा किंवा दीर्घ श्वास घेण्याचा सराव करा. हे तंत्र मज्जासंस्थेला शांत करते, ज्यामुळे चिंता कमी होते आणि मन आनंदी व तणावमुक्त राहते.