Manish Jadhav
राजस्थानातील जोधपूर येथील मेहरानगड किल्ला हा त्याच्या भव्यतेसाठी आणि अजेय तटबंदीसाठी ओळखला जातो. या किल्ल्याची पायाभरणी 1459 मध्ये राठोड घराण्याचे शासक राव जोधा यांनी केली होती. 410 फूट उंच असलेल्या एका डोंगरावर हा किल्ला दिमाखात उभा आहे.
किल्ल्यात प्रवेश करण्यासाठी सात विशाल दरवाजे ओलांडावे लागतात. यापैकी 'जय पोल' आणि 'फतेह पोल' हे विजयाचे प्रतीक मानले जातात. आजही या दरवाजांवर युद्धातील तोफेच्या गोळ्यांच्या खुणा पाहायला मिळतात.
मेहरानगडच्या तटबंदीवर 'किलकिला' सारख्या महाकाय तोफा ठेवल्या आहेत. येथून संपूर्ण जोधपूर शहराचे विलोभनीय दृश्य दिसते, ज्याला 'ब्लू सिटी' (Blue City) म्हटले जाते.
किल्ल्याच्या आत मोती महल, फूल महल आणि शीश महल सारखे अत्यंत देखणे राजवाडे आहेत. येथील बारीक कोरीवकाम, रंगीत काचा आणि सोन्याचा वापर पर्यटकांना थक्क करतो.
किल्ल्याच्या एका कोपऱ्यात चामुंडा देवीचे प्राचीन मंदिर आहे. राव जोधांनी आपली कुलदेवी म्हणून या मूर्तीची स्थापना केली होती. आजही जोधपूरचे नागरिक मोठ्या भक्तीभावाने येथे दर्शनासाठी येतात.
या किल्ल्याचे सौंदर्य इतके जागतिक दर्जाचे आहे की, हॉलिवूडचा 'बॅटमॅन' (The Dark Knight Rises) आणि अनेक सुपरहिट बॉलिवूड चित्रपटांचे चित्रीकरण या परिसरात झाले.
मेहरानगडमधील संग्रहालय हे भारतातील सर्वोत्तम संग्रहालयांपैकी एक मानले जाते. येथे मारवाड राजघराण्यातील प्राचीन पालख्या, पोशाख आणि शस्त्रास्त्रे अतिशय जतन करून ठेवलेली आहेत.