Manish Jadhav
आजच्या प्रचंड स्पर्धेच्या युगात मुलांचा आत्मविश्वास वाढवणे ही पालकांसाठी एक महत्त्वाची जबाबदारी आहे. मुलांच्या मनातील भीती काढून त्यांना मानसिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी खालील गोष्टी अत्यंत उपयुक्त ठरतील:
प्रत्येक मूल वेगळे असते. आपल्या मुलाची तुलना दुसऱ्या मुलाच्या मार्कांशी किंवा गुणांशी केल्यामुळे मुलांमध्ये न्यूनगंड निर्माण होतो. त्यांच्या स्वतःच्या प्रगतीवर लक्ष केंद्रित करा आणि त्यांनी कालपेक्षा आज जे काही नवीन शिकले असेल, त्याचे कौतुक करा.
मुलांनी एखादे छोटेसे काम जरी पूर्ण केले, तरी त्यांना दाद द्या. 'तुला हे नक्कीच जमेल' असा विश्वास त्यांना दिल्यास कठीण कामे करतानाही ते घाबरत नाहीत. कौतुकामुळे त्यांना नवीन आव्हाने स्वीकारण्याची ऊर्जा मिळते.
स्पर्धेत हरणे किंवा कमी मार्क मिळणे म्हणजे आयुष्य संपणे नव्हे, हे त्यांना समजावून सांगा. अपयश ही 'शिकण्याची पहिली पायरी' आहे, असा सकारात्मक विचार त्यांच्या मनात रुजवा.
घरातील छोट्या-छोट्या गोष्टींमध्ये मुलांचे मत विचारात घ्या. उदा. त्यांना कोणते कपडे घ्यायचे आहेत किंवा सुट्टीत कुठे जायचे आहे. यामुळे त्यांना आपण महत्त्वाचे आहोत याची जाणीव होते आणि त्यांची निर्णयक्षमता सुधारते.
केवळ अभ्यासावरच भर न देता त्यांना खेळ, कला, संगीत किंवा इतर छंदांमध्ये सहभागी होऊ द्या. एखादे नवीन कौशल्य आत्मसात केल्यावर मुलांच्या व्यक्तिमत्वात एक वेगळीच चमक येते, जी त्यांना स्पर्धेच्या जगात टिकून राहण्यास मदत करते.
मुले उपदेशापेक्षा निरीक्षणातून जास्त शिकतात. तुम्ही स्वतः कठीण प्रसंगात कसे वागता, अपयशाचा सामना कसा करता, हे ते पाहत असतात. तुमचा आत्मविश्वास पाहूनच ते आत्मविश्वासपूर्ण वागायला शिकतात.
मुलांसाठी त्यांचे घर जगातील सर्वात सुरक्षित ठिकाण असते. त्यांना खात्री द्या की, परिस्थिती कशीही असली तरी तुम्ही त्यांच्या पाठीशी उभे आहात.