Sameer Panditrao
छत्रपतींच्या ताफ्यात फार मोठे गजदळ नव्हते.
मराठा सैन्याच्या युद्धपद्धतीत फारसा हत्तींचा वापर होत नसे.
पण महाराजांच्या ताफ्यात काही हत्ती असल्याच्या नोंदी आहेत.
ऐरावत, उत्तमगज, बालसुंदर, महांकाल, गजराज, शंभूप्रसाद, भवानीप्रसाद, नंदराज, कर्पूरगौर, वीरभद्र, खण्डेराव ही महाराजांच्या हत्तींची नावे होती.
रायगडावरील पिलखाना यासंदर्भात पाहता येतो.
सिंहगड, पन्हाळा येथेही हत्ती असल्याच्या नोंदी आहेत.
ही माहिती एसटीटी हिस्टरी या चॅनेलवरून घेतली आहे, इतिहासकार इंद्रजित सावंत यांनी याबाबतची माहिती व्हिडिओत दिली आहे.