Sameer Amunekar
हृदयाच्या स्नायूंना रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांमध्ये (Coronary arteries) अचानक अडथळा निर्माण झाल्याने हृदयाला ऑक्सिजन मिळणे बंद होते आणि हृदयविकाराचा झटका येतो.
सततच्या चुकीच्या आहारामुळे रक्तवाहिन्यांमध्ये कोलेस्ट्रॉल आणि प्लॅक (चरबीचे थर) साचतात. यामुळे रक्तवाहिन्या अरुंद होतात आणि हृदयाकडे जाणारा रक्तप्रवाह खंडित होतो.
दैनंदिन आयुष्यातील अति ताणतणाव, अपुरी झोप, धूम्रपान, मद्यपान आणि बैठी जीवनशैली (व्यायामाचा अभाव) ही हृदयविकाराला निमंत्रण देणारी प्रमुख कारणे आहेत.
उच्च रक्तदाब (High BP), अनियंत्रित मधुमेह (Diabetes) आणि वाढलेले वजन (लठ्ठपणा) या समस्यांमुळे हृदयाच्या कार्यावर सतत अतिरिक्त ताण पडतो, ज्यामुळे झटक्याचा धोका लक्षणीय वाढतो.
छातीत मध्यभागी अचानक तीव्र वेदना होणे, डावा हात, मान किंवा जबड्यात कळा मारणे, अस्वस्थ वाटून प्रचंड घाम येणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे ही या विकाराची मुख्य लक्षणे आहेत.
रुग्णाला शांत करा झटका आल्याची शंका येताच रुग्णाला जमिनीवर किंवा खुर्चीवर आरामदायक स्थितीत बसवा. त्यांचे घट्ट कपडे (उदा. शर्टचे बटण, टाय, बेल्ट) सैल करा जेणेकरून त्यांना श्वास घेणे सोपे जाईल. रुग्णाला घाबरू देऊ नका, कारण भीतीने हृदयावरील ताण आणखी वाढतो.
कोणताही वेळ न दवडता तत्काळ १०८ किंवा ११२ या भारतीय आपत्कालीन क्रमांकावर कॉल करून रुग्णवाहिका बोलवा. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार, आपत्कालीन औषध म्हणून रुग्णाला ३०० मिलीग्राम ॲस्पिरिनची (Aspirin) गोळी त्वरित चावून खाण्यास देऊ शकता.