Sameer Amunekar
भारताने 26 जानेवारी 1950 रोजी आपले संविधान अमलात आणले आणि देश संपूर्ण प्रजासत्ताक बनला. हा दिवस भारतीय इतिहासातील मैलाचा दगड ठरला.
26 नोव्हेंबर 1949 रोजी स्वीकारलेले भारतीय संविधान 26 जानेवारी 1950 पासून लागू झाले. यामुळे भारताला स्वतःची राज्यघटना, कायदे व शासनव्यवस्था मिळाली.
या दिवशी डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून शपथ घेतली. ते देशाचे घटनात्मक प्रमुख ठरले.
प्रजासत्ताक जाहीर होताच भारताचे शेवटचे गव्हर्नर जनरल लॉर्ड माउंटबॅटन यांचा कार्यकाळ संपला.
1950 साली दिल्लीतील इर्विन स्टेडियम (आताचे नॅशनल स्टेडियम) येथे पहिली प्रजासत्ताक दिन परेड आयोजित करण्यात आली.
26 जानेवारी हा दिवस आधीपासूनच महत्त्वाचा होता, कारण 1930 मध्ये याच दिवशी पूर्ण स्वराज्य जाहीर करण्यात आले होते. त्यामुळेच संविधान लागू करण्यासाठी हीच तारीख निवडली गेली.
पहिल्या प्रजासत्ताक दिनाने भारतात लोकशाही, समता, स्वातंत्र्य, बंधुता आणि न्याय या मूल्यांची अधिकृतपणे सुरुवात केली.