Sameer Amunekar
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म १९ फेब्रुवारी १६३० रोजी पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर जवळील शिवनेरी किल्ल्यावर झाला.
त्यांच्या वडिलांचे नाव शहाजीराजे भोसले आणि आईचे नाव राजमाता जिजाऊ होते. शहाजीराजे विजापूरच्या आदिलशाहीत सरदार होते.
शिवरायांचे बालपण जिजाऊ आणि दादोजी कोंडदेव यांच्या मार्गदर्शनाखाली गेले. त्यांना बालपणात रामायण, महाभारताच्या कथांतून शौर्याचे धडे मिळाले.
लहानपणापासूनच त्यांनी तलवारबाजी, दांडपट्टा आणि घोडेस्वारी यांसारखी शस्त्रविद्या आत्मसात केली, जी पुढे स्वराज्य रक्षणासाठी कामी आली.
शिवरायांनी आपल्या सवंगड्यांसह (मावळ्यांसह) रायरेश्वराच्या मंदिरात हिंदवी स्वराज्य स्थापन करण्याची पवित्र प्रतिज्ञा केली.
वयाच्या अवघ्या १६-१७ व्या वर्षी शिवरायांनी १६४७ मध्ये विजापूरकरांच्या ताब्यात असलेला तोरणा किल्ला जिंकून स्वराज्याचे पहिले तोरण बांधले.
तोरणा किल्ल्याचा विस्तार मोठा असल्याने महाराजांनी त्याचे नाव 'प्रचंडगड' ठेवले. याच विजयामुळे खऱ्या अर्थाने मराठा साम्राज्याचा पाया रचला गेला.