Sameer Amunekar
स्त्रियांप्रमाणे पुरुषांमध्ये 'मेनोपॉज' नसला, तरी ३५-४० वर्षांनंतर पुरुषांच्या प्रजनन क्षमतेत हळूहळू घट होऊ लागते. याला वैद्यकीय भाषेत 'अँड्रॉपॉज'ची सुरुवात मानली जाते.
वय वाढते तसे शुक्राणूंची संख्या आणि त्यांची हालचाल करण्याची क्षमता कमी होऊ शकते. तसेच, शुक्राणूंच्या DNA मध्ये काही बदल होण्याची शक्यता वाढते.
वय वाढल्याने पुरुषांच्या शरीरातील 'टेस्टोस्टेरॉन' या महत्त्वाच्या हार्मोनच्या पातळीत घट होते. याचा थेट परिणाम लैंगिक इच्छा आणि शुक्राणूंच्या निर्मितीवर होऊ शकतो.
३५ नंतर मधुमेहासारखे आजार, उच्च रक्तदाब किंवा लठ्ठपणा यांसारख्या समस्या उद्भवण्याचा धोका असतो. या आजारांमुळे आणि त्यांच्यासाठी घेतल्या जाणाऱ्या औषधांमुळे प्रजनन क्षमतेवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.
अति प्रमाणात मद्यपान, धूम्रपान, प्रक्रियेतील अन्न आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव या गोष्टी वयानंतर प्रजनन क्षमतेवर अधिक वेगाने परिणाम करतात.
जरी वयाचा परिणाम होत असला, तरी अनेक पुरुष ५०-६० वर्षांच्या वयातही नैसर्गिकरित्या पिता बनू शकतात. त्यामुळे '३५ नंतर प्रजनन क्षमता पूर्णपणे संपते' हा एक मोठा गैरसमज आहे.
जर तुम्ही ३५ पेक्षा जास्त वयाचे असाल आणि १२ महिन्यांच्या प्रयत्नांनंतरही नैसर्गिक गर्भधारणा होत नसेल, तर फर्टिलिटी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे केव्हाही हिताचे ठरते.