Manish Jadhav
डिचोली तालुक्यातील नार्वे येथील श्री सप्तकोटेश्वर हे कदंब राजवंशाचे कुलदैवत होते. पोर्तुगीजांनी हे मंदिर उद्ध्वस्त केले होते. शिवाजी महाराजांनी 1668 मध्ये या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला आणि तिथली अस्मिता पुन्हा जागृत केली.
शिवाजी महाराजांनी गोव्यातील पोर्तुगीजांच्या हालचालींवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी डिचोली हा एक मोक्याचा तळ म्हणून वापरला होता. या भागातून त्यांना कोकण आणि गोवा या दोन्ही सीमांवर लक्ष ठेवणे सोपे जात असे.
जेव्हा पोर्तुगीज स्थानिक हिंदू जनतेवर अन्याय करत होते, तेव्हा शिवरायांनी डिचोली परिसरातून पोर्तुगीजांच्या प्रदेशावर स्वारी केली होती. यामुळे पोर्तुगीजांना महाराजांशी तह करणे भाग पडले.
महाराजांच्या दक्षिण दिग्विजय मोहिमेत डिचोली आणि आसपासच्या परिसरातील अनेक स्थानिक योद्ध्यांनी गुप्तहेर आणि मार्गदर्शक म्हणून मोलाची मदत केली होती.
गोव्यातील डिचोली हा असा भाग होता जिथे शिवरायांच्या हस्तक्षेपामुळे मंदिरांचे रक्षण झाले. सप्तकोटेश्वर मंदिराबाहेर लावलेला शिलालेख आजही महाराजांच्या या महान कार्याची साक्ष देतो.
डिचोली हा भाग खाडी आणि नद्यांनी वेढलेला आहे. महाराजांनी या जलमार्गांचा वापर करून स्वराज्याच्या आरमाराला बळकटी दिली आणि पोर्तुगीजांच्या सागरी सत्तेला आव्हान दिले.
महाराजांनी केवळ लढायाच केल्या नाहीत, तर डिचोलीतील मराठी संस्कृती आणि हिंदू धर्माच्या पालनासाठी पोषक वातावरण निर्माण केले, ज्यामुळे गोमंतकीय जनता त्यांच्याशी भावनिकरित्या जोडली गेली.
आजही डिचोलीतील नार्वे येथील सप्तकोटेश्वर मंदिर हे शिवप्रेमींसाठी एक तीर्थस्थळ बनले आहे. महाराजांच्या गोव्यातील कर्तृत्वाचा अभ्यास करण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे केंद्र मानले जाते.