Sameer Amunekar
औरंगजेब आपल्या वैयक्तिक जीवनात अत्यंत शिस्तबद्ध होता. राजदरबारातील कामकाजावर त्याचे बारकाईने लक्ष असे.
मुघल सम्राट असूनही त्याने तुलनेने साधे जीवन जगल्याचे अनेक ऐतिहासिक नोंदींमध्ये नमूद केले आहे. वैयक्तिक खर्चासाठी तो टोपी शिवणे आणि कुराणाची नक्कल लिहिणे यांसारखी कामे करत असल्याचे सांगितले जाते.
साम्राज्याच्या कारभारावर त्याची चांगली पकड होती. महसूल, न्यायव्यवस्था आणि प्रांतीय प्रशासनावर तो नियमित देखरेख ठेवत असे.
त्याच्या कारकिर्दीत मुघल साम्राज्याने सर्वाधिक भौगोलिक विस्तार गाठला. दक्षिण भारतापर्यंत मुघल सत्ता पोहोचवण्यात त्याची महत्त्वाची भूमिका होती.
औरंगजेब दररोज अनेक तास राज्यकारभारात घालवत असे. कामकाजाबाबत तो अत्यंत कष्टाळू समजला जातो.
तो स्वतः अनेक मोहिमांमध्ये सहभागी झाला. युद्धनीती आणि सैन्य संघटन यामध्ये त्याचे कौशल्य दिसून येते.
अधिकाऱ्यांवर नियंत्रण ठेवण्याचा आणि प्रशासनातील गैरव्यवहार कमी करण्याचा प्रयत्न त्याने केला, असे काही इतिहासकारांचे मत आहे.