Manish Jadhav
महिपतगड हा कोकणातील सर्वात मोठ्या किल्ल्यांपैकी एक मानला जातो. या किल्ल्याचा विस्तार सुमारे 120 एकर क्षेत्रात पसरलेला असून याचा घेरा खूप मोठा आहे.
हा किल्ला खेड तालुक्यातील सह्याद्रीच्या रांगेत समुद्रसपाटीपासून साधारण 3090 फूट उंचीवर वसलेला आहे. येथून सुमारगड आणि रसाळगड हे किल्ले देखील नजरेस पडतात.
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी या किल्ल्याचे महत्त्व ओळखून याची पुनर्बांधणी केली होती. स्वराज्याच्या संरक्षणासाठी हा किल्ला कोकणातील एक महत्त्वाचा कणा होता.
किल्ल्याला आजही भक्कम तटबंदी पाहायला मिळते. या किल्ल्याला पाच मुख्य दरवाजे असून त्यांची नावे लालदेवडी, पुष्यदेवडी, जाळदेवडी, शिवरदेवडी आणि कोळदेवडी अशी आहेत.
किल्ल्याच्या माथ्यावर 'परेश्वर' नावाचे पुरातन मंदिर आहे. हे मंदिर स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना असून गडावरील वास्तव्याचा हा मुख्य भाग आहे.
गडावर पिण्याच्या पाण्यासाठी अनेक नैसर्गिक टाक्या आणि विहिरी आहेत, ज्या बाराही महिने पाण्याने भरलेल्या असतात.
महिपतगडला जाण्यासाठी घनदाट जंगलातून आणि उभ्या चढणीच्या वाटेने जावे लागते. ट्रेकर्ससाठी हे एक आव्हानात्मक आणि साहसी ठिकाण आहे.
हा किल्ला 'महिपतगड-रसाळगड' अभयारण्याचा भाग असल्याने येथे समृद्ध जैवविविधता, वनसंपदा आणि विविध प्रकारचे पक्षी पाहायला मिळतात.