Manish Jadhav
कोर्लई किल्ला हा रेवदंडा खाडीच्या मुखावर एका टेकडीवर वसलेला असून, तो एकेकाळी अरबी समुद्रातील हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा होता.
या किल्ल्याचे बांधकाम 1594 मध्ये पोर्तुगीजांनी केले होते. किल्ल्याची रचना आणि तटबंदीवर पोर्तुगीज स्थापत्यशास्त्राचा प्रभाव स्पष्टपणे दिसून येतो.
कोर्लई किल्ल्याला एकूण सात तटबंदीचे थर आहेत, ज्यामुळे तो संरक्षणाच्या दृष्टीने अतिशय भक्कम आणि शत्रूसाठी अभेद्य मानला जात असे.
किल्ल्याच्या पायथ्याशी एक जुने आणि आजही कार्यरत असलेले दीपगृह आहे. हे दीपगृह पर्यटकांचे मुख्य आकर्षण असून तिथून समुद्राचे विलोभनीय दृश्य दिसते.
किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारावर आणि भिंतींवर आजही पोर्तुगीज भाषेतील शिलालेख आणि काही धार्मिक चिन्हे कोरलली पाहायला मिळतात.
1739 मध्ये थोरले बाजीराव पेशवे यांच्या काळात मराठ्यांनी हा किल्ला पोर्तुगीजांकडून जिंकून घेतला आणि तिथे स्वराज्याचे वर्चस्व प्रस्थापित केले.
किल्ल्याची तटबंदी आजही बऱ्यापैकी सुस्थितीत असून गडावर अनेक बुरुज आणि तोफा ठेवण्याच्या जागा पाहायला मिळतात.
किल्ल्याच्या पायथ्याशी 'कोर्लई' नावाचे गाव असून येथील लोक 'क्रियोल' नावाची एक वैशिष्ट्यपूर्ण भाषा बोलतात, जी पोर्तुगीज आणि मराठी भाषेचे मिश्रण आहे.