दैनिक गोमन्तक डिजिटल
तातडीने करायची कृती. कुत्रा चावल्याबरोबर सर्वात आधी जखम नळाच्या वाहत्या पाण्याखाली (Running Water) आणि अंगाच्या साबणाने कमीत कमी १० ते १५ मिनिटे सतत धुवावी. यामुळे कुत्र्याच्या लाळेतील जंतू बऱ्याच प्रमाणात निघून जातात.
इन्फेक्शन रोखा. जखम स्वच्छ धुतल्यानंतर आणि कोरडी केल्यानंतर त्यावर उपलब्ध असलेले अँटीसेप्टिक लिक्विड (जसे की डेटॉल/सॅव्हलॉन) किंवा अँटीसेप्टिक क्रीम लावा, ज्यामुळे बॅक्टेरिया वाढणार नाहीत.
रक्तस्त्राव थांबवा. कुत्रा चावलेली जखम कधीही घट्ट पट्टीने किंवा कापडाने बांधून ठेवू नका. जर रक्तस्त्राव जास्त नसेल, तर जखम उघडी ठेवणेच योग्य ठरते. रक्त जास्त येत असल्यास हलक्या हाताने स्वच्छ कापड ठेवा.
सर्वात महत्त्वाचे पाऊल. घरेलू उपचार हे केवळ प्रथमोपचार आहेत. कुत्रा चावल्यानंतर २४ तासांच्या आत जवळच्या शासकीय किंवा खाजगी रुग्णालयात जाऊन डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत बंधनकारक आहे.
रेबीजपासून संरक्षण. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार अँटी-रेबीज इंजेक्शनचा (Anti-Rabies Vaccine) पहिला डोस लगेच घ्या. डॉक्टरांनी दिलेल्या वेळापत्रकानुसार (Schedule) सर्व डोस पूर्ण करणे गरजेचे आहे, अर्धवट डोस सोडू नका.
धनुर्वात प्रतिबंध. जर तुम्ही गेल्या ६ महिन्यांत टिटॅनसचे (धनुर्वात) इंजेक्शन घेतले नसेल, तर डॉक्टरांना सांगून टिटॅनसचा डोस आवर्जून टोचून घ्या.
कुत्र्यावर लक्ष ठेवा. ज्या कुत्र्याने चावा घेतला आहे (तो पाळीव असो वा भटका), त्याच्या हालचालींवर पुढील १० दिवस लक्ष ठेवा. जर तो कुत्रा आजारी पडला, गायब झाला किंवा मरण पावला, तर तातडीने डॉक्टरांना याची कल्पना द्या.
अंधश्रद्धा टाळा. जखमेवर मिरची पूड, चुना, तेल किंवा कोणतीही वनस्पती लावणे अथवा अंधश्रद्धेला बळी पडून मंत्र-तंत्र करणे पूर्णपणे टाळा. यामुळे इन्फेक्शन वेगाने पसरून जीव धोक्यात येऊ शकतो.